روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٢١١ - ترجمه
و قد كنت ارجو منكم خير ناصر
على حين خذلان اليمين شمالها [١]
فان انتم لم تحفظوا لمودتى
ذماما فكونوا لا عليها [٢]و لا لها [٣]
فَدَعٰا رَبَّهُ أَنَّ هٰؤُلاٰءِ قَوْمٌ مُجْرِمُونَ
،موسى-عليه السلام-خداى را بخواند و گفت:بار خدايا!اينان قومىاند مجرمان [٤]،يعنى،مشركان [٥]و هيچ سر آن ندارند كه ايمان آرند.
خداى تعالى گفت: فَأَسْرِ بِعِبٰادِي لَيْلاً ، [٦]اين بندگان مرا كه بنى اسرائيلاند به- شب ببر كه اين كافران از پى شما بيايند.
وَ اتْرُكِ الْبَحْرَ رَهْواً ،و دريا رها كن به حال خود،و قوله: رَهْواً ،عبارات مفسران در او مختلف [٧]شد:عوفى گفت از عبد اللّٰه عباس:رهوا،اى،سمتا.عوفى گفت از او [٨]كه:رها كن به حال خود.كعب گفت:طريقا.ربيع گفت:سهلا.ضحاك گفت:دمثا،اى،سهلا.عكرمه گفت:جددا يبسا،رهى [٩]خشك.قتاده گفت:
طريقا يابسا،هم رهى [١٠]خشك.و اصل كلمت در كلام عرب،سكون باشد.قال الشاعر:
كأنما اهل حجر ينظرون متى
يروننى خارجا طير اباديد [١١]
[٢٣١-ر]طير رأت بازيا نضج الدماء به
و امة خرجت رهوا الى عيد
يعنى،على سكون.
إِنَّهُمْ جُنْدٌ مُغْرَقُونَ ،كه فرعون و لشكر او جماعتىاند غرق كرده شده.
كَمْ تَرَكُوا ،بسكه رها كردند مِنْ جَنّٰاتٍ وَ عُيُونٍ، وَ زُرُوعٍ وَ مَقٰامٍ كَرِيمٍ ،از بستانها و چشمههاى آب و زرعها و خانههاى [١٢]نيكو از كوشكها و سرايها و جايها كه مجلس ملوك را شايد،اين قول مجاهد است و سعيد جبير.بعضى ديگر گفتند:به
[١] .آب،آج،ما:شماليا،در نسخۀ اساس بعدها با قلمى ديگر به شماليا تغيير يافته است.
[٢] .ما:على.
[٣] .آب،آج،ما:لاليا،در نسخۀ اساس بعدها با قلمى ديگر به لا ليا تغيير يافته است.
[٤] .گا،آد:قومى مجرماناند.
[٥] .لا:مشركاناند.
[٦] .آج،ما،گا،لا،آد،افزوده:تو.
[٧] .آج:خلاف.
[٨] .لا:عبد اللّٰه عباس.
[١٠] [٩] .آب:و هى.
[١١] .آج،ما:ااباديد.
[١٢] .ما،گا،لا،آد:جايها.