از ايشان گويند:بار خدايا!اين مرا در دنيا دعوت كرد به اطاعت تو و طاعت رسول تو و امر كرد به خير و نهى كرد از شر،و خبر داد مرا از اين روز و از اين مقام.خداى تعالى گويد:نيك برادر و نيك دوست و نيك صاحبى تو او را و او تو را.چون يكى از آن دو كافر بميرد،با پيش خداى شود،گويد:بار خدايا!فلان مرا منع كرد از طاعت تو و طاعت رسول تو و مرا شر فرمود و از خير نهى كرد و گفت:مرا [١]مرجعى و بازگشتى نيست با خداى.خداى تعالى گويد:بد برادر بود [٢]و بد [٣]دوست و بد [٤]رفيق بود او تو را.

آنگه گفت: يٰا عِبٰادِ [٥]،و التقدير يقال لهم:يا عبادى،ايشان را گويند:اى بندگان من! لاٰ خَوْفٌ عَلَيْكُمُ الْيَوْمَ وَ لاٰ أَنْتُمْ تَحْزَنُونَ ،امروز بر شما هيچ خوفى و ترسى نيست و نه نيز اندوهگن شوى.

معتمر [٦]بن سليمان گفت:شنيدم در خبر كه فرداى قيامت كه خلقان از گورها برخيزند،هيچ‌كس نباشد كه نه ترسنده و اندوهناك بود تا منادى ندا كند: يٰا عِبٰادِ لاٰ خَوْفٌ عَلَيْكُمُ الْيَوْمَ وَ لاٰ أَنْتُمْ تَحْزَنُونَ چون بشنوند همه[٢١٨-پ]اميد دربندند چون بشنوند در عقب آيت: [٧]اَلَّذِينَ آمَنُوا بِآيٰاتِنٰا وَ كٰانُوا مُسْلِمِينَ ،كافران طمع ببرند،مؤمنان و مسلمانان طمع دربندند.

آنگه ايشان را گويد [٨]: اُدْخُلُوا الْجَنَّةَ ،و در آيت قول [٩]محذوف است،و التقدير يقال:لهم ادخلوا الجنة،به بهشت روى شما و زنان شما كه همچون شما مؤمنات و مسلمات [١٠]بودند. تُحْبَرُونَ ،در محل حال است از فاعل،اى،محبورين مسرورين، شادبازكردگان، [١١]خرم‌بازكردگان، [١٢]يقال:حبرته و سررته،فهو محبور و مسرور.و حبور،خرمى باشد كه بر روى پديد آيد و روى گشاده كند،و اشتقاقه من التحبير و هو التحسين.و الحبر:الثوب الحسن و الحبر:الهيئة الحسنة.و

فى الحديث: يخرج

[١] .آج،ما،لا:ما را.

[٢] .ما:بد دو برادر بوديد.

[٤] [٣] .ما افزوده:دو.

[٥] .اساس،آب،گا،لا،آد:عبادى،كه با توجه به قرآن مجيد تصحيح شد.

[٦] .آج،آد:معمر.

[٧] .گا،آد:چون در عقب آن اين آيت بشنوند.

[٨] .آج،ما،گا،آد:گويند.

[٩] .آج:قولى.

[١٠] .ما،گا،لا،آد:مؤمنان و مسلمانان.

[١١] .آج،ما:شادمان‌كردگان،لا:شادكردگان،گا:شادان،آد:شادمان و خرمان.

[١٢] .ما:خورم‌بازكردگان،گا:خرمان.