ترازوا [١]راست باشند.بعضى ديگر گفتند:مراد به ميزان هم قرآن است و تكرار آن بهر [٢]اختلاف لفظ كرد.و براى آن قرآن را ترازو خواند كه در او راستى و انصاف است و نيز رجحان او بر ديگر كلامها چنان ظاهر است كه رجحان ترازو و [٣]كفه‌اى بر كفه‌اى گران‌تر باشد يعنى كتابى كه در اين معانى با ترازو ماند.

و بيشتر مفسران گفتند:خود ترازوى حقيقى خواست كه خداى تعالى چنان كه كتاب از آسمان فرستاد،ترازو هم از آسمان فرستاد و راستى و كژى و زيادت و نقصان و فروماندگى و رجحان او معلوم كرد مردمان را و كيفيت چيزى سختن،چنان كه هست-فيما بيننا-به اعلام او بوده است. وَ مٰا يُدْرِيكَ ،و چه آگاه كرده است تو را و اعلام كرده؟يعنى چه دانى تو؟[١٧٩-ر] لَعَلَّ السّٰاعَةَ قَرِيبٌ ،همانا رواست كه قيامت نزديك است،يعنى چون وقتى معين نيست آن را،مجوز است كه هر ساعت باشد.و براى آن«قريب»گفت،«قريبة»نگفت،كه تأنيث ساعت نه حقيقى است.و گفتند:رجوع با معنى روز كرد كه يوم القيامة است.و گفتند:تقدير آن است كه قريب مجيئها [٤]،چنان كه:هند خارج غلامها.و گفتند:فعيل به معنى فاعل را تشبيه كرد به فعيل به معنى مفعول،كامرأة قتيل و كف خضيب.

يَسْتَعْجِلُ بِهَا الَّذِينَ لاٰ يُؤْمِنُونَ بِهٰا ،استعجال و شتابزدگى به قيامت آنان مى‌كنند كه ايمان [٥]ندارند،ازآن‌كه نمى‌دانند كه آنچه روز است و در آن روز ايشان را چه نهاده است. وَ الَّذِينَ آمَنُوا مُشْفِقُونَ ،و آنان كه ايمان دارند مى‌ترسند از آن روز و مى‌دانند كه آن حق است و درست است و خواهد بودن،و ايمان دارند به اهوال و شدايد آن و حساب و كتاب و ثواب و عقاب.آنگه گفت: أَلاٰ إِنَّ الَّذِينَ يُمٰارُونَ فِي السّٰاعَةِ لَفِي ضَلاٰلٍ بَعِيدٍ ،آنان كه خصومت و جدل كنند در باب قيامت و انكار كنند بودن او را،و به حساب و كتاب و حشر و نشر و ثواب و عقاب بنگويند [٦]،ايشان در گمراهى‌اند دور از صواب و هدايت.

اَللّٰهُ لَطِيفٌ بِعِبٰادِهِ ،گفت:خداى لطف‌كننده است با بندگانش،و لطف

[١] .ترازوا/ترازو.

[٢] .آج،ما،گا،لا،آد:براى.

[٣] .آج،گا،لا،آد:چون.

[٤] .اساس:مجيها.

[٥] .گا،لا،افزوده:به آن.

[٦] .گا:نگروند،لا:حشر و نشر نگويند و ثواب و عقاب نگويند،آد:نكردند.