فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٦٦ - كاوشى درباره اختيار ولى امر در عفو كيفرها سيد محمود هاشمى
تعزيز جانى پس از عفو صاحب حدّ
مطلب ديگرى كه در اين زمينه مناسب است بدان اشاره شود؛ اگر صاحب حق در حدودى كه حق آدميان است از بزهكار درگذرد، آيا حاكم مىتواند او را به كيفرى تعزيرى در برابر گناه و جرمى كه او مرتكب شده است، محكوم نمايد يا خير؟ براى پاسخ مثبت به اين سؤال مىتوان به اين قاعده استدلال كرد كه حاكم مىتواند بر هر گناه و معصيتى هر چند در رابطه با حقوق الناس باشد بزهكار را تعزير و تاديب كند، در مواردى كه حد معينى مقرر و اجرا مىشود، تاديب و حد تداخل مىكند و تاديب او نيز به وسيله حد انجام مىگيرد، ولى در جايى كه صاحب حق از حد گذشته و بزهكار را بخشيده باشد، حق تاديب و تعزير متناسب با آن گناه براى حاكم باقى است.
در اين باره به برخى روايات نيز مىتوان استدلال كرد، براى مثال در صحيح فضيل بن يسار پيرامون قصاص چنين وارده شده است:
«صحيح فضل بن يسار، قال: قلت لابى جعفر(ع): عشرة قتلوا رجلا؟ قال: ان شاء اولياؤه قتلوهم جميعا وغرموا تسع ديات، و ان شاؤوا تخيروا رجلا فقتلوه و ادى التسعة الباقون الى اهل المقتول الاخير عشر الدية، كل رجل منهم. قال: ثم الوالى يلى