فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٧٠ - پژوهشى در قواعد فقهى محمد رحمانى

با برخى ديگر تداخل كند.

الف. برخى از قواعد فقهى اختصاصى باب قضاء

١.البينة على من ادّعى و اليمين على من أنكر.

بينه بر مدعى است و قسم بر منكر.

٢. إقرار العقلاء على أنفسهم جائز.

اقرار عقلا بر ضرر خودشان رواست.

٣. من ملك شيئاً ملك الإقرار به. (٢٠)

هركس مالك چيزى باشد حق اقرار به آن را نيز دارد.

٤. لايصح الإنكار بعد الإقرار.

انكار بعد از اقرار، صحيح نيست.

٥. ولا يأب الشهداء إذا ما دعوا و لايكتموا.

ابراز شهادت واجب و كتمان آن حرام است.

ب. برخى از قواعد فقهى اختصاصى با بهاى قصاص، حدود و ديات

١. لايبطل دم امرءٍ مسلم.

خون شخص مسلمان (نفس محترمه) هدر نمى‌رود.

٢. من قتل نفساً متعمّداً فجزاؤه جهنم خالداً فيها.

كسى كه شخصى را از روى عمد بكشد، براى هميشه در دوزخ جاى دارد.

٣. تُدرأ الحدود بالشبهات.

حدود با شبهه ساقط مى‌گردد.

٤. الديه في القتل الخطى‌ء على العاقلة.

در قتل خطايى، ديه بر عاقله [ خويشاوندان نسبى ] است.

ج. برخى از قواعد فقهى اختصاصى باب معاملات به معناى اعم اين بخش به لحاظ اهميت آن بيشتر بحث شده است

١. العقود و ما يشابهها تتبع القصود.

عقدها و آنچه مانند آنهاست، تابع قصدند.

٢. أوفوا بالعقود.

به عقدها وفا كنيد.

٣. كل عقد شرط فيه خلاف ما يقتضيه فهو باطل.

شرط خلاف مقتضاى عقد، سبب باطل شدن آن مى‌گردد.

٤. الشرط الفاسد، لايفسد العقد.

شرط فاسد، فاسد كننده عقد نيست.

٥. كل عقد يتعذّر الوفاء بمضمونه فهو باطل.

هر عقدى كه وفاى بر آن ممكن نباشد، باطل است.