عرصه‌هاى زندگى را در هر برهه زمانى و در هر نقطه‌اى از زمين، پوشش دهد، خواه در مسائل عبادى و روحى، خواه در مسائل تربيتى و اخلاقى و يا در مسائل اقتصادى و حقوقى و خواه به فرد مربوط باشد، خواه به جامعه و خواه به حكومت. اگر جز اين باشد و دين، حتى براى يك مسأله از مسائل و مشكلات زندگى معاصر، پاسخى كامل به دست ندهد، اين خود، خداى نخواسته، اعتراف ضمنى به كامل نبودن دين خواهد بود.

اگر بگوييد: لازمه اين كه ما قدرت تشخيص برخى از احكام شرعى، به ويژه در مسائل و گزاره‌هاى تازه را نداشته باشيم اين نيست كه نسبت نقص و كاستى به دين داده شود؛ چه دست نيافتن به احكام اين موضوعها، از جمله بخششهاى الهى است كه ما به خاطر غيبت امام معصوم(عج) از آنها محروم مانده‌ايم و اين محروميتى است كه از كوتاهى خود انسانها، پيش آمده است و بر اين پايه، نه عيبى در اصل دين وجود دارد و نه كاستيى، بلكه كاستى از سوى خود انسان به وجود آمده و اوست كه مانع به وجود آورده و راه رسيدن به حكم شرعى را بر خود بسته است. مى‌گوييم: چنين تحليل و تعليلى، تنها نسبت به احكام واقعى و مهرورزيهاى پنهان الهى و هدايتهاى ويژه ربانى درست در مى‌آيد، نه نسبت به احكام شرعى ظاهرى؛ چرا كه امكان دارد ما از رسيدن به حكم واقعى، بازمانيم و نتوانيم به آن دست‌يابيم؛ اما هيچ بازدارنده‌اى در راه رسيدن به حكم ظاهرى وجود ندارد.

هيچ كس نيست كه بگويد رخدادها حكم ظاهرى ندارند و هيچ فقيهى هم، در هيچ عصرى نمى‌يابيم كه گفته باشد براى رخدادها، دست كم، ظاهرى نيز وجود ندارد و مردم در اين باره رهايند و كار به خواسته آنان وانهاده شده است و مى‌توانند هر چه بخواهند انجام دهند و در اين باره به هيچ فقيهى هم، مراجعه نكنند. به طور قطع، هيچ كس، چنين سخنى بر زبان نمى‌آورد و هيچ اثرى از چنين پندارى در گفتار و آثار فقيهان، از پيشينيان، تاپسينيان، نتوان يافت، بلكه مسأله درست بر عكس