كسى چيزى را گرفت و يا متعهد شد در درجه اوّل بايد خود آن شى‌ء يا مثل آن را رد كند و در صورت ناتوانى، قيمت آن را. ولى اين در جايى است كه آن شى‌ء داراى عنوانى باشد كه اعتبار ماليتش بر اساس آن عنوان باشد مانند: برنج، طلا،گوسفند و... اما اگر چيزى غير از اعتبار ماليّت ، هيچ ارزشى نداشته باشد و عنوانش به همين اعتبار ماليتش باشد مانند اسكناس، در اين صورت موضوع فرق مى‌كند. اين جا، ماليّت بر اساس اعتبار است و اعتبار هم به اندازه كاربرد و قدرت خريدى است كه داشته است مثلاً اعتبارى كه براى يكصد تومان در بيست سال پيش داده‌اند ارزش برابر با٢٥ كيلو برنج‌يا يك مثقال طلا را داشته است، اما امروز همان عقلا اين ارزش را پايين آورده‌اند و به يك چهارم يك كيلو برنج، كاهش داده‌اند اكنون خود همان اعتبار كننده‌ها آن ارزش بيست‌سال پيش را به او نمى‌دهند. چگونه ما بگوييم اين هم مانند ساير مثليات است. بنا بر اين، پول با ساير اموال متفاوت است.

فقه اهل بيت: شايد بتوان گفت اگر ما پول را مثلى بدانيم باز هم در صورت كاهش ارزش پول، ارزش آن را ضامن هستيم؛ زيرا مثل بايد تمام ويژگيها، از جمله كاربرد و قدرت خريد آن مثل، را داشته باشد؛ نه مثل اسمى و شكلى.

بله، اينكه فقها گفته‌اند اگر كسى در تابستان قالب يخى را تلف كند و بخواهد در زمستان مثل آن را بدهد ادا دين نكرده است چرا؟ چون كاربرد و ارزش آن را در نظر گرفته‌اند؛ با اينكه مثلى است و از نظر ظاهر همانندى حفظ شده است.

فقه: از فرمايشات جنابعالى چنين بر مى‌آيد كه كاهش ارزش پول ضمان آور است. لطفاً توضيح بيشترى بدهيد.

براى بيان مطلب مثالى ذكر مى‌كنيم: اگر كسى قبل از حمله عراق به كويت دو ميليون دينار كويتى به كسى مديون بوده و نپرداخته است؛ و پس از حمله عراق كه ارزش دينار كويت به يک سوم كاهش يافته بخواهد همان دو ميليون را بپردازد؛ چنانچه