فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٢٩ - سخنى در مفهوم جامعه دينى سيد مرتضى تقوى
تا اينجا هم با ماهيت كردار، كنش، يا عمل اجتماعى و هم با مراحل آفرينش آن آشنا شديم، اما مقصد اصلى ما، توضيح مفهوم روابط اجتماعى بود. اكنون با عنايت به معناى عمل اجتماعى، فهم معناى روابط اجتماعى به سادگى در دسترس قرار مىگيرد. هر كردار اجتماعى در واقع يك رابطه اجتماعى است و روابط اجتماعى حاصل تركيب كردارهاى متقابل اجتماعى است. براى اينكه هيچ ابهامى باقى نماند، مراد از روابط اجتماعى را به صورتى واضحتر بيان مىكنيم:
زندگى اجتماعى انسان عرصههاى گوناگونى دارد، نوع كردار و رابطه اجتماعى در هر عرصهاى با عرصه ديگر متفاوت است. البته اين عرصههاى مختلف، در عمل مستقل از هم نيستند و تفكيك ميان آنها، تفكيك تحليلى و ذهنى است و گرنه در واقع با هم پيوند و تداخل دارند و اعضاى يك پيكرند. تنوع اين عرصهها از سويى و تداخل آنها از سويى ديگر، گستردگى و پيچيدگى زندگى اجتماعى را افزونتر كرده است. اگر عرصههاى گوناگون زندگى اجتماعى را به عرصههاى اصلى و فرعى تقسيم كنيم، سياست، اقتصاد، حقوق، اخلاق، چهار عرصه اصلى زندگى اجتماعى را تشكيل مىدهند و ساير عرصهها را بايد فرعى شمرد. زندگى اجتماعى بر مدار اين چهار عرصه عمده در گردش است و ديگر عرصههاى زندگى اجتماعى به گونهاى تحت الشعاع اين چهار عرصه اصلى هستند.