فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٨٣ - حقوق حيوانات در فقه اسلامى ابوالقاسم مقيمى حاجى
فصل دوم : آزار و اذيت حيوان
از روايات متعددى كه در موارد مختلف ذكر شده، به دست مىآيد هر نوع كارى كه موجب آزار و اذيت حيوان گشته و اسباب رنج و تعذيب او را فراهم آورد، روا نبوده و جايز نمى باشد.
فقهاى شيعه با استناد به اين روايات به بحث پرداخته و از كارهايى همانند شلاق زدن حيوانات، داغ نهادن، فلج كردن، مثله كردن و . . . نهى كردهاند.
در بخش سوم نيز در ضمن مباحثى پيرامون بهره بردارى و استفاده از حيوانات به اين نكته اشاره گرديد كه بار كشيدن و سوارى حيوان بيش از توان او موجب آزار و اذيت حيوان شده و نارواست ، همچنين در مطالب گذشته در همين بخش نيز نكات متنوعى پيرامون پرهيز از رنج دادن حيوانات هنگام ذبح آنها بيان شد. در ذيل به شواهد ديگرى در اين باره مىپردازيم:
١. ممنوعيت شلاق زدن به حيوان
در متون روايى و فقهى، زدن حيوانات خواه با شلاق و خواه با شىء ديگر مورد نكوهش قرار گرفته است و همواره بر رفتارى آكنده از شفقت و مهربانى با حيوان تأكيد شده است.
در باره امام سجاد(ع) آمده است كه:
«حجّ عليّ بن الحسين(ع) على ناقة له أربعين حجّة فما قرعها بسوط» (١٤٣)؛
ايشان با شترى، چهل سفر حج انجام داده بودند اما در طول اين مدت ضربهاى شلاق به آن نزدند.
در روايات ديگرى مىخوانيم: امام سجاد، زدن حيوان را موجب قصاص مىداند و اين دليل واضحى بر ناپسندى اين عمل و حرمت آن دارد كه انسان نمى تواند بى جهت
(١٤٣) وسائل الشيعه ، ج١١، ص٤٨٣، باب ١٠ از ابواب أحكام الدوابّ ، ح٩؛ من لايحضره الفقيه،ج ٢، ص٢٩٣ ؛ منتهى المطلب (ط.ق)،ج٢ ،ص٦٤٨ .