با توجه به وجود تنافى و اختلاف در احاديث، اجتهاد و استنباط از اين منبع فيّاض و بهره‌مندى درست و وسيع از تعاليم ناب و معارف آن، جز با شناخت گونه‌هاى اختلاف و علاج آنها ميسّر نيست. بسا ناآشنايان به حديث، در كشاكش احاديث متنافى دچار سردرگمى يا انحراف در عقيده و عمل گردند. اهمّيّت اختلاف حديث به قدرى است كه از قرن نخست اسلام، مورد توجّه صحابه و تابعان قرار گرفت و رفته‌رفته، به صورت دانشى از منظومه علوم حديث با عنوان «مختلف الحديث» يا «اختلاف الحديث» در آمد.

اين مهم، حجت‌الاسلام والمسلمين محمد احسانى‌فر را بر آن داشت كه كتاب ارزشمند اسباب اختلاف الحديث را به نگارش در آورد. نظر به كم‌مانندى اين اثر در نوع خود، آن را به تفصيل معرفى مى‌كنيم: