فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢٩ - ولايت الهى و حكومت اسلامى(٢) آیة الله محمد مؤمن قمى
حسين(ع) اين بود كه در هر مجلسى كه حسن(ع) حضور داشت سخن نمىگفت تا بر خيزد.
سپس مرگ حسن(ع) فرا رسيد و آن مقام را به حسين(ع) تسليم كرد، سپس مرگ حسين(ع) فرا رسيد و دختر بزرگش فاطمة بنت الحسين را طلبيد و كتابى سر بسته و وصيتى آشكار به او سپرد و در اين حال علىّ بن الحسين دچار بيمارى سختى بود كه به حال خود نبود و فاطمه آن نامه و كتاب را به عليّ بن الحسين داد و به خدا قسم آن كتاب به دست ما رسيده است.
همان طور كه مشاهده مىشود، روايت در اين كه آيه شريفه ناظر به ولايت اميرالمؤمنين(ع) است، صراحت دارد، البته تصريح نكرده كه تبليغ اين امر و نصب حضرت على(ع) در روز غدير خمّ بوده است، ولى به آن اشاره شده در آنجا كه تصريح كرده نزول ولايت با آيه اكمال در روز عرفه بوده است و اين با تبليغ آن در ايّام معدودى بعد از عرفه و در راه بازگشت رسول خدا(ص) از حج به طرف مدينه، در غدير خمّ، مناسبت دارد، چنان كه در روايات ديگر توضيح داده شده است. بعيد نيست گفته شود اين روايت بر اين دلالت دارد كه امر پنجم از واجبات، همان ولايت صاحبان امر است كه اوّل آنان على(ع)، سپس حسن و سپس حسين و سپس علىّ بن الحسين(ع) و بعد از او ساير ائمه معصومين(ع) مىباشند كه در ذيل حديث ذكر شده است. دليل بر اين مطلب آن است كه امام(ع) فريضه پنجم را ولايت ـ بدون اين كه به نام على(ع) مقيد باشد ـ ذكر كرده است و ذكر نام على(ع) به خصوص، در كلام رسول خدا(ص) و هنگام نصب ايشان، به سبب اين است كه على(ع) اوّلين نفر از صاحبان امر مىباشد و در هنگام نصب، چارهاى از ذكر نامش نبوده است و روايت نيز به استمرار ولايت، در ائمه بعد از على(ع) حكم كرده است.
نكته ديگر آن كه روايت صراحت دارد كه اين ولايت از جانب خداوند متعال واجب شده است و علاوه بر شهادت آيه شريفه، در همان اوّل روايت تصريح شده كه خداوند، پنج چيز را بر بندگان واجب كرد و پنجمين از آن را ولايت قرار داده است و از آن تعبير كرده است به : {ثمّ نزلت الولاية و إنّما أتاه ذلك في يوم الجمعة بعرفة ... } و همين معنى در كلام على(ع) براى