فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٦٦ - ازدواج موقت در كتاب و سنّت آیة الله جعفر سبحانى
است. بنابراين اگر مردى با زنى ازدواج موقت كند، چه با او آميزش كرده باشد و چه نكرده باشد، مادرزنش بر او حرام است و در صورتى كه آميزش كرده باشد، دخترش نيز بر او حرام است. همچنين ديگر مواردى كه در باب حرام شدن به واسطه زناشويى، ذكر شده است در ازدواج موقّت نيز جارى است.
اگر مرد در ازدواج موقت با زن آميزش كرده باشد و مدت ازدواج هم پايان يافته باشد، در صورتى كه زن حيض مىبيند، بايد به اندازه دو بار حيض ديدن، عدّه نگه دارد، اما اگر خون نمىبيند ولى در سن زنانى باشد كه خون مىبينند، بايد چهل و پنج روز عدّه نگه دارد. اينها در صورتى بود كه با او آميزش شده باشد و گرنه، عدّه ندارد.
چنانچه قبل از پايان يافتن مدت متعه، مرد بميرد، بايستى زن ـ چه با او آميزش شده باشد و چه نشده باشد، در صورت آبستن نبودن ـ چهار ماه و ده روز و به قول برخى دو ماه و پنج روز، عدّه نگه دارد. اما اگر حامله باشد بايستى به ديرترين مدت، از عدّه وفات و آبستنى عدّه نگه دارد و اگر كنيز باشد و آبستن نباشد بايستى، يعنى دو ماه و پنج روز عدّه نگه دارد. (٦)
غرض از بيان اين احكام اين بود كه معلوم شود ازدواج موقت ازدواجى حقيقى است و در عموم احكامش ـ مگر در مواردى كه دليل وجود دارد ـ مانند ازدواج دايم است. مهمترين تفاوتهاى ازدواج دايم و موقت از اين قرارند:
١. در ازدواج دايم جدايى زن از مرد با طلاق حاصل مىشود، در صورتى كه در ازدواج موقت با پايان يافتن مدت حاصل مىشود.
٢. زن در ازدواج دايم، نفقه دارد، در صورتى كه در ازدواج موقت چنين نيست.
٣. زن و مرد در ازدواج دايم از يكديگر ارث مىبرند در صورتى كه در ازدواج موقت چنين نيست.
٤. چنانچه زن در ازدواج دايم مطلّقه شود، بايستى سه ماه يا به اندازه سه بار حيض ديدن عدّه نگه دارد ؛ در صورتى كه زن در ازدواج موقت پس از پايان مدت، بايستى به اندازه دو بار حيض ديدن يا چهل و پنج روز عدّه نگه دارد.
(٦) شرائع الاسلام، ج٢، ص٣٠٧ ؛ تحرير الأحكام الشرعيه، ج٣، ص٥٢٦.