بر اساس معارف دينى و به صراحت قرآن كريم، تمام جهان هستى داراى درك و شعور بوده و با خالق جهان در ارتباط هستند هرچند براى ما انسانها درك آن از طرق عادى مقدور نيست و رابطه ما با آنها گسسته است. (٥) در اين ديدگاه، زمين، آسمان و هرآنچه در اين دو است از ستارگان، درختان، سنگ ها و... ذكر و تسبيح الهى را گفته و از شعورى فراخور خلقت خود برخوردارند. (٦) در اين ميان حيوانات نيز هرچند قوه ناطقه و عاقله انسانى را ندارند از درك و شعور بهره مند بوده و از احساسات و عواطف برخوردار هستند. به همين علت فقه اسلامى براى حيوانات حرمتى قائل شده كه به دنبال خود، حقوقى براى حيوان و تكاليفى را برعهده صاحبان آنها در پى دارد.

شيخ طوسى(ره)در مقام تعليل براى وجوب نفقه حيوانات تصريح مى‌كند :

«لانّ لها حرمة» (٧) ؛زيرا حيوان از احترام و حرمت برخورداراست.

همچنين علامه حلّى (ره) در كتاب اجاره مى‌گويد:

«لانّ للحيوان حرمة في نفسه» (٨)؛

«زيرا حيوان به خودى خود و ذاتاً از حرمت و احترام برخوردار است».

(٥) سوره حج، آيه ١٨ ؛ ر ك : تفسير الميزان، ج١٣، ص١١٠.
(٦) اسراء ، آيه ٤٤.
(٧) مبسوط، ج٦، ص٤٧.
(٨) تذكرة الفقهاء، ج٢، ص٣٠٧ ؛ مفتاح الكرامه، ج٧، ص٢١٩ و ٢٢٠.