فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٤٧ - حقوق حيوانات در فقه اسلامى ابوالقاسم مقيمى حاجى
٣. درك جنسيت
از ديگر خصلت هايى كه پروردگار حكيم به حيوان عطا كرد، درك جنسيت و تشخيص نر از ماده است. در روايت على بن رئاب از ابى حمزه از امام سجاد(ع) ذكر شده است:
«معرفتها بالأنثى من الذكر» (٢٢)؛
«حيوان، ماده را از نر تشخيص مىدهد.»
٤. درك معيشت
حيوانات برخوردار از قوهاى هستند كه آنها را در يافتن غذايى كه نيازمند به آن مىباشند، كمك مىكند و آنها بر اساس اين درك كه در نهاد آنها به وديعت نهاده شده، به دنبال غذاى مناسب با خلقت خود مىروند. در روايت يعقوب بن سالم تصريح شده كه از جمله خصلت هايى كه خداوند به حيوان عطا نموده همين امر است:
«معرفتها في طلب الرزق» (٢٣)؛
«حيوان مىداند كه چگونه روزى خود را بيابد.»
در حديث على بن رئاب از امام سجاد(ع) آمده است :
«معرفتها بالمرعى عن الخصب» (٢٤)؛
حيوان چراگاه را در ميان سبزه زار تشخيص داده و مىداند كجا بايد به چرا رفته و خود را سير نمايد.
علاوه بر آن چه ذكر شد، روايات و مطالب بسيارى وجود دارد كه از آگاهى حيوان از محيط اطراف و شعور و درك او حكايت مىكند و برخوردارى حيوانات از اين مجموعه
(٢٢) كافى، ج ٦، ص٥٣٩ ؛ من لا يحضره الفقيه، ج ٢، ص٢٨٨.
(٢٣) الكافي، ج ٦، ص٥٣٩.
(٢٤) من لا يحضره الفقيه، ج ٢، ص٢٨٨.