نيازهاى عاطفى ماست و نمى‌توان آن را نديده گرفت، اما سخن در اعتدال آن است. دين ما اگر چه با سوگوارى مبارزه نكرده است، اما اجازه زياده روى نيز نداده است. به همين جهت است كه در روايات فراوان از تند روى در سوگوارى نهى شده است و حتى در برخى از موارد، كفاراتى چون كفاره شكستن روزه ماه رمضان و مشابه آن قرار داده شده است.

خداوند متعال در آيات بسيارى گرفتارى ها و مصيبت‌هاى مختلف را به عنوان بخشى از زندگى انسان معرفى مى‌كند و به او متذكر مى‌شود كه در ميان سختى ها آفريده شده است(لقد خلقنا الإنسان في كبد) ياد آورى مى‌كند كه سختى ها و خوشى‌ها در دنيا هم آغوش همند و در اين دنيا به همزيستى رسيده‌اند(فإنّ مع العسر يسراً). خداوند متعال نظر به سختى ها و مصائب پيامبر بزرگوار اسلام، بارها او را به صبر و شكيبايى دعوت مى‌كند و از او مى‌خواهد تا تحمل خود را از دست ندهد:

{وَ لَنَبلُوَنَّكُم بِشيءٍ مِّنَ الخَوفِ وَ الجُوعِ وَ نَقصٍ مِّنَ الأَموَالِ وَ الأَنفُسِ وَ الثَّمرَاتِ وَ بَشِّرِ الصَّبرِِين الَّذينَ إِذا أَصابَتهُم مُصيبَةٌ قالُوا إِنَّا للّه‌ وَ إِنَّا إِلَيهِ راجِعُونَ أُولَئكَ عَلَيهم صَلَوَاتٌ مِّن رَّبِّهِم وَ رَحمَةٌ وَ أولَئكَ هُمُ المُهتَدُونَ } ؛ (٣)

قطعاً همه شما را با ترس، گرسنگى، و كاهش در مالها و جانها و ثمرات، آزمايش مى‌كنيم و بشارت ده به بردباران! آنها كه هر گاه مصيبتى به ايشان مى‌رسد، مى‌گويند: ما از آنِ خداييم و به سوى او بازمى‌گرديم. بر اينها باد درود و رحمت پروردگارشان و آنها هستند هدايت‌يافتگان.

در اين آيه بى هيچ پرده پوشى به طبيعى بودن گرفتارى هاى دنيا اعم از ترس و گرسنگى و ضرر و زيان مالى و جانى و امثال آن تصريح شده است و صابران در اين بلايا ستوده شده‌اند.

اين مطلب در روايات فراوان تأييد شده است؛ مانند:

عَن أَبِي أُسَامَةَ زَيدٍ عَن أَبِي عَبدِ اللّه‌(ع)، قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللّه‌(ص): مَن لَم يَتَعَزَّ

(٣) بقره، آيه١٥٥ ـ ١٥٧.