فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٧٣ - حقوق حيوانات در فقه اسلامى ابوالقاسم مقيمى حاجى
اضطرار و در ميدان جنگ و كارزار كشتن حيوانات منع شده است. حتى در صورتى كه اسب هايى را از سپاه دشمن به غنيمت گرفته باشند و در حال عقب نشينى ترس آن را دارند كه دوباره اسب ها در دست دشمن بيفتند، باز در اين حال كشتن آنها تجويز نشده است . شيخ طوسى و علامه حلّى به اين نكته تصريح كردهاند. (١٠٥)
٣ . صيد و شكار
از جمله مواردى كه در كتب فقهى ما به آن اشاره شده و از آن، حكم حرمت كشتن بى دليل حيوانات استفاده مىشود، حكم به حرمت صيد و شكار حيوانات است. لذا صيد حيوانات در غير نياز شخصى - براى تهيه غذا ويا فروش آن براى امرار معاش - جايز نيست و اگر صيد و شكار حيوانات نيازمند به سفر باشد، آن سفر، معصيت به حساب مىآيد و نماز صيادِ مسافر كامل بوده و شكسته نمىباشد و اگر در ماه رمضان باشد روزه بر او واجب است. لذا فقها سفر براى شكار را از مصاديق بارز سفر معصيت، ذكر فرموده اند.
علامه حلّى در اين باره مىگويد:
«عدم قصر الصلاة و وجوب في المتصيّد لهواً دون المتصيّد للقوت أو التجارة على رأى (١٠٦)»؛
نماز در سفر براى صيد لهوى و بى دليل، شكسته نبوده و كامل مىباشد و روزه نيز واجب است. اما بنابر نظر گروهى، كسى كه براىغذاى خود يا براى امرار معاش و تجارت، صيد مىكند چنين حكمى ندارد.
قبل از ايشان نيز ابن سعيد حلّى به اين نكته تصريح كردهاند. (١٠٧)
در مطالب پيش گفته، اشاره شد كه شكار و صيد بى جهت حيوان، معصيت و گناه به
(١٠٥) الخلاف، ج ٥، ص٥١٩ مسألة ٤ ؛ منتهى المطلب، ج٢ ، ص٩١٠ ؛ تذكرة الفقهاء، ج٩ ، ص٧٢ .
(١٠٦) قواعد الأحكام، ج ١، ص٥٠ .
(١٠٧) الجامع للشرايع، ص٩١ .