فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٧٥ - حقوق حيوانات در فقه اسلامى ابوالقاسم مقيمى حاجى
«يكره أن يذبح و حيوان آخر ينظر إليه (١١١)»؛
ذبح حيوان در مقابل حيوان ديگرى كه اين صحنه را مىبيند مكروه است.
عدهاى از فقها چون يحيى بن سعيد، علامه حلّى و ديگران (١١٢) بر كراهت آن تصريح فرمودهاند، حتى برخىهمانند شيخ طوسى حكم به حرمت داده است. (١١٣)
شهيد ثانى در اين باره مىگويد:
«ذبح حيوان در مقابل حيوان ديگرى كه به او نگاه مىكند، مكروه است و اين به موجب روايت غياث بن ابرهيم از امام صادق(ع) است كه فرمودند:
«اِنَّ اميرالمؤمنين(ع) كان لايذبح الشاة عندالشاة، و لاالجزور عند الجزور و هو ينظر إليه» (١١٤)؛
اميرالمؤمنين على(ع)، گوسفند و ميشى را جلوى چشمان گوسفند و ميشى كه به او نگاه مىكرد ذبح نمىكرد.
شهيد ثانى، در ادامه فتواى حرمت ذبح در اين حالت را از شيخ طوسى نقل كرده و آن را به سبب ضعف سندى روايت فوق به دليل وجود غياث، تضعيف مى كند و ترك ذبح از جانب اميرالمؤمنين(ع) را اعم از وجوب و استحباب مىگيرد. (١١٥) فاضل هندى (١١٦)نيز پس از تضعيف قول به تحريم به سبب ضعف خبر، قول به كراهت را اَولى دانسته است. اما در ادامه از باب اذيت شدن حيوان ناظر و عذاب كشيدن او از ديدن صحنه ذبح هم نوع خود، قول به تحريم را پسنديده دانسته وآن را بعيد نمى داند.
اين مسئله به خوبى بر احساس همدردى حيوان، نسبت به هم نوع خود گواهى مىدهد.
(١١١) الجامع للشرائع، ص ٣٨٤، مختصر النافع ،ص٢٤٢ ؛ قواعدالأحكام ، ج٣، ص٣٢٢ ؛ جواهر الكلام، ج ٣٦، ص١٣٧ .
(١١٢) الجامع للشرائع، ص٣٨٤؛ قواعدالأحكام، ج٣، ص٣٢٢ ؛ جواهر الكلام، ج ٣٦، ص١٣٧ .
(١١٣) النهاية، ٥٨٤. « ولا يجوز ذبح شيء من الحيوان صبرا ، وهو أن يذبح شيئاً وينظر إليه حيوان آخر» .
(١١٤) وسائل الشيعه، ج٢٤، ص١٦، ب٧ از ابواب الذبح، ح١.
(١١٥) مسالك الأفهام، ج ١١، ص٤٩٠.
(١١٦) كشف اللثام، ج ٢ ، ص٢٦٠ .