فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٨٧ - حقوق حيوانات در فقه اسلامى ابوالقاسم مقيمى حاجى
يحيى بن سعيد حلّى نيز قريب به مضمون همين روايت را در كتاب فقهى خود ذكر مىكند :
«يجوز له ضرب الدابّة إذا قصرت عن مثل سيرها إلى مذودها و لا يضرب وجهها» (١٥٢).
در روايات پيامبر اكرم(ص) واهل بيت(ع) از زدن به صورت حيوان در مواردى كه انسان براى كنترل و هدايت حيوان ناچار از زدن آن مىباشد نهى شده است و در بيان علت آن به نكته جالب توجهى اشاره شده است كه هر چيزى براى خود حرمتى دارد و حرمت حيوان در صورت اوست. لذا اين روايات در صورت زدن حيوان نيز بىحرمتى به او را تجويز نكرده و از زدن بر صورت او نهى كرده است. در برخى ديگر از روايات، حمد و ثنا گفتن حيوان را از دلايل نهى از زدن بر صورت حيوان ذكر كرده اند.
همچنين امام صادق(ع) از امير المؤمنين و ايشان از پيامبر نقل مىفرمايند: حرمت چهار پايان در صورت آنها است :
قال أميرالمؤمنين (ع): قال رسول اللّه: «لاتضربوا وجوه الدوابّ و كلّ شىء¨ فيه الروح فإنّه يسبّح بحمداللّه» (١٥٣)؛
«بر صورت چهار پايان و هر چه داراى روح است نزنيد؛ زيرا آنها حمد و ثناى الهى را به تسبيح مىگويند».
٣. به جنگ انداختن حيوانات
يكى از سرگرمى هايى كه از ديرباز تاكنون رواج دارد و انسان ها براى تفريح خود مبادرت به اين كار مىكنند، به جنگ انداختن حيوانات مختلف از سگ گرفته تا خروس و قوچ و غير آن است. امروزه در مناطق مختلف جهان از كشورهاىتوسعه يافته گرفته تا غير
(١٥٢)الجامع للشرايع ،ص٣٩٨.
(١٥٣) وسائل الشيعه، ج١١ ، ص٤٨٤، باب ١٠ از ابواب أحكام الدوابّ ،ح ١٣ و ص ٤٨٢، باب ١٠ از ابواب أحكام الدوابّ، ح٢؛ العروة الوثقى، ج٤، ص٣٣٣.