فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢٠٦ - قمه زنى و اعمال نامتعارف در عزادارى محمد تقى اكبر نژاد
امام (ع) مىفرمايد: «خواهرم مراقب باش كه شيطان حلمت را از تو نگيرد». يعنى اين اعمال زمانى از انسان ظاهر مىشود كه شيطان بر انسان مسلط شود. بنابراين بى پايه بودن بهترين دليل قائلين به جواز كه عملكرد حضرت زينب و زنان كربلا است، روشن مىشود. جالب آن است كه امام سجاد(ع) اگر چه عمه اش را ملامت نمىكند، اما عملكرد ايشان را تأييد هم نمىكند، بلكه مىفرمايد: «من خودم را نگه داشتم، ولى چون زنها رقيق القلب هستند، عمهام با شنيدن سخنان پدرم بىتاب شد و به سوى ايشان دويد». البته آنچه حجت است فقط قول و عمل معصوم است.
با اين بيان روشن مىشود كه مقتضاى حكم اوّليه در مورد قمه زنى و هر نوع عمل نامتعارف در عزادارى ها حرمت است. با اين حال به جهت اينكه برخى از علما ادلهاى را در تأييد و تأكيد استحباب قمه زنى و لطم و ساير مصاديق خودزنى ارائه كردهاند (١١)، لازم است به نقد و بررسى آنها بنشينيم.
بخش سوم: رواياتى كه دلالت بر جواز مىكنند.
به فقراتى از اين زيارت كه از ناحيه مقدسه امام معصوم(ع) صادر شده است براى تأييد لطم استفاده شده است؛ از اين رو به بررسى اين فقرات مىپردازيم:
مقدمتاً بايد دانست كه اگر چه اين زيارت سند روشنى ندارد، اما از مضمون بسيار بلند و شگرفى برخوردار است كه همه ترديدهاى سندى را از بين مىبرد و اطمينان به صدور از امام را به خوبى تقويت مىنمايد. در اين زيارت، امام(ع) مىفرمايد:
(١١) در طى ماه هاى اخير از سوى برخى از افراد معلوم الحال حكم رهبرى درباره تحريم و ممانعت از قمه زنى، مورد خدشه قرار گرفت. در يكى از شهرستانها مطالبى در دو سى دى تحت عنوان «قمه زنى حقيقت مظلوم» تهيه شده و ادله مختلفى درباره استحباب و بلكه وجوب آن اقامه شده است. در اين برنامه از نظرات عدهاى از علما استفاده شده و تلاش فراوانى صورت گرفته تا قمه زنى به عنوان عملى شرعى و مستند به روايات نشان داده شود. در اين مقاله نگارنده بر آن است تا ادله فقهى مورد استناد اين ديدگاه را مورد بحث و بررسى قرار دهد.