فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٩٣ - ازدواج موقت در كتاب و سنّت آیة الله جعفر سبحانى
٥. ابو سعود گفته است:
آيه «فما استمتعتم...»، در مورد متعه، يعنى ازدواج موقت نازل شده است. (٦٥)
پيشتر سخن امام فخر رازى را در اين زمينه، مفصلاً نقل كرديم.
٦. شوكانى گفته است:
جمهور معتقدند: مراد از آيه «فما استمتعتم...»، ازدواج موقت است كه در صدر اسلام متداول بوده است. دليل اين مطلب، قرائت ابى بن كعب و ابن عباس و سعيد بن جبير است كه آيه را چنين قرائت كردهاند: «فما استمتعتم به منهن إلى أجل مسمّى فآتوهن أجورهن». (٦٦)
٧. علاء الدين بغدادى در تفسيرش، معروف به تفسير «خازن» گفته است:
مراد از آيه «فما استمتعتم...»، ازدواج متعه است و آن ازدواجى است كه مرد، زنى را براى مدتى معين و به مهرى معلوم، به ازدواج خود در مىآورد وهرگاه اين مدت به پايان رسيد، بدون طلاق، بين آن دو جدايى مىافتد. چنين ازدواجى در صدر اسلام وجود داشته است. (٦٧)
٨. آلوسى گفته است:
ابن عباس و عبداللّه بن مسعود آيه را چنين قرائت كردهاند: «فما استمتعتم به منهن إلى أجلٍ مسمًّى».
او سپس اضافه مىكند :
از نظر ما بدون شك متعه حلال بوده اما بعدها تحريم شده است. (٦٨)
آنچه نقل كرديم كافى است. مطلبى كه باقى مىماند اين است كه از ميان بزرگان(كه خدا از ما و آنان درگذرد) برخى همچون قرطبى، ابن كثير و خازن، حلّيت متعه را به صدر
(٦٥) حاشيه تفسيركبير فخر رازى، ج٢، ص٢٥١.
(٦٦) تفسير شوكانى، ج١، ص٤١٤؛ الغدير، ج٦، ص٢٣٥.
(٦٧) تفسير خازن، ج١، ص٣٥٧.
(٦٨) روح المعانى، ج٥، ص٥.