فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢٤٥
و تحليل و در لابهلاى مباحث علم اصول و كتب مربوط به آن. (٢)
٥. عمده مثالها جهت تبيين اسباب اختلاف، از يافتههاى نويسنده است. بنابر اين، بخش عمده اين كتاب را نوآوريها و تحليلهاى جديد تشكيل داده است.
سه. در اين اثر حدود ٦٥٠ حديث آورده شده و حدود ١٨٠ مثال از احاديث متنافى، مورد بحث و تحليل و علاج تنافى قرار گرفته است. مباحث به گونهاى ارائه شده كه مخاطب با مطالعه كتاب، بر شناسايى ديگر گونههاى اسباب اختلاف حديث و طرق علاج آنها توانايى مىيابد.
چهار. در بحث تعارض ادلّه در علم اصول، تنها با رويكرد اثباتى به علاج اختلاف در احاديث مىپردازند؛ اما اين اثر با نگاه فقهالحديث بحث مىكند و مؤلّف خود را موظّف مىبيند كه نگاه ثبوتى را در كنار نگاه اثباتى، مورد توجّه قرار دهد.
پنج: نويسنده كوشيده است، حتّى المقدور بسيارى از احاديث مشكل را كه به نحوى ممكن بود از منظر مختلف الحديث نيز مطرح شود، در ذيل سببى بياورد و به تفسير و حلّ آن بپردازد. از اين رو اين كتاب در راستاى مشكل الحديث نيز در خور ملاحظه است.
شش. از ديگر ويژگيهاى اين اثر، نثر عربى روان و عنوان دهى و تبويب و هندسه مطلوب و سهل الوصول بودن آن است.
كتاب با مقدمهاى نسبتا مبسوط آغاز مىشود و هشتاد سبب در ضمن پنج بخش سامان يافتهاند. نگاهى گذرا به برخى مباحث مقدّمه و بخشهاى پنجگانه كتاب مىافكنيم و توضيح بيشتر را به مراجعه به كتاب وامى نهيم:
مقدّمه كتاب
در مقدمه اين مطالب به چشم مىخورند:
١. تعريف اختلاف الحديث؛ نويسنده با نقل ديدگاه چند تن از صاحب نظران در
(٢)از قرار مسموع، آيةاللّه العظمى سيستانى تأليف مستقلّى در اسباب اختلاف حديث دارد كه حدود هشتاد صفحه است؛ ليكن معظّمله هنوز اجازه انتشار آن را نداده است