خطبه عمر از جمله خطبه‌هاى مورد اتفاق همه است و ما به مقدار محدودى از منابع فراوان اين خطبه بسنده كرديم. متكلم اشعرى قوشجى در شرحش بر تجريد الاعتقاد تلاش كرده اين خطبه را بدون هيچ مناقشه‌اى در سندش، تأويل كند.

٧. عمر روى منبر گفت:

اى مردم سه چيز در عهد رسول خدا(ص) وجود داشت كه من از آنها نهى و آنها را حرام و كسى كه آنها را انجام دهد، مجازات مى‌كنم: متعه زنان، متعه حج و حيّ على خيرالعمل.

قوشجى كار او را چنين توجيه مى‌كند:

اين كار عمر، ضررى به او نمى‌رساند؛ زيرا مخالفت يك مجتهد با مجتهد ديگر در مسائل اجتهادى، بدعت محسوب نمى‌شود. (١٢٨)

٨. راغب در محاضرات مى‌گويد:

يحيى بن اكثم از شيخى در بصره پرسيد: در جواز متعه كردن، از چه كسى پيروى مى‌كنى؟ شيخ در پاسخ گفت: عمر بن خطّاب. يحيى گفت: چگونه ممكن است، در حالى كه عمر شديدترين مردم در مخالفت با متعه بود؟ شيخ

(١٢٧) تفسير فخر رازى، ج٥، ص٣٧٠؛ زاد المعاد اثر ابن قيّم، ج٢، ص١٨٤؛ سنن بيهقى، ج٧، ص٢٠٦؛ المبسوط، ج٤، ص٣٧؛ المغنى، ج٧، ص٥٧١؛ الشرح الكبير، ج٧، ص٥٣٧؛ المحلّى، ج٧، ص١٠٧؛ بداية المجتهد، ج١، ص٢٦٨؛ أحكام القرآن اثر جصّاص، ج٢، ص١٥٢؛ كنزالعمّال، ج١٦، ص٥١٩ شماره ٤٥٧١٥ ـ ٤٥٧٢٢؛ مسند احمد، ج٣، ص٣٢٥ .
(١٢٨) شرح تجريد، ص ٤٨٤، چاپ سنگى.