مفسّران، مقصود از «رجل من القريتين» در آيه ٣١ زخرف (٤٣) را وى دانسته‌اند كه مشركان، در بهانه‌جويى خود عليه قرآن مى‌گفتند: چرا قرآن بر عروه با اينكه بزرگ طائف است نازل نشده است؟ [١]

عروةالوثقى‌

عروةالوثقى، مركّب از دو واژه «عروه» به معناى دستگيره و «وُثقى‌» به معناى محكم و معتمد است‌ [٢] و معناى تركيبى آن دستگيره محكم و مطمئنّ است.

مقصود از عروةالوثقى در اين مدخل تمسّك به هر چيز مطمئنّى است كه انسان را به خدا تسليم و نزديك سازد.

تمسّك به عروةالوثقى‌

١. تسليم در برابر خداوند و نيكوكارى، اعتصام به دستاويزى محكم:

وَ مَنْ يُسْلِمْ وَجْهَهُ إِلَى اللَّهِ وَ هُوَ مُحْسِنٌ فَقَدِ اسْتَمْسَكَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقى‌ وَ إِلَى اللَّهِ عاقِبَةُ الْأُمُورِ.

لقمان (٣١) ٢٢

٢. شنوايى و بينايى خداوند، ضامن اعتصام به عروةالوثقى:

لا إِكْراهَ فِي الدِّينِ قَدْ تَبَيَّنَ الرُّشْدُ مِنَ الْغَيِّ فَمَنْ يَكْفُرْ بِالطَّاغُوتِ وَ يُؤْمِنْ بِاللَّهِ فَقَدِ اسْتَمْسَكَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقى‌ لَا انْفِصامَ لَها وَ اللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ.

بقره (٢) ٢٥٦

٣. تمسّك به عروةالوثقاى الهى، تمسّك به امرى مورد اعتماد و محكم:

... فَمَنْ يَكْفُرْ بِالطَّاغُوتِ وَ يُؤْمِنْ بِاللَّهِ فَقَدِ اسْتَمْسَكَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقى‌ لَا انْفِصامَ لَها ....

بقره (٢) ٢٥٦

٤. تمسّك به عروةالوثقى، داراى فرجامى خوش:

... فَقَدِ اسْتَمْسَكَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقى‌ وَ إِلَى اللَّهِ عاقِبَةُ الْأُمُورِ. [٣]

لقمان (٣١) ٢٢

٥. آسيب‌ناپذيرى پيوند با عروةالوثقى و ريسمان محكم الهى:

... فَقَدِ اسْتَمْسَكَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقى‌ لَا انْفِصامَ لَها ....

بقره (٢) ٢٥٦

اجتناب از تمسّك به عروة الوثقى‌

٦. تمسّك نكردن به عروةالوثقاى الهى (كفر) باعث درمانده شدن با عذاب سخت:

وَ مَنْ يُسْلِمْ وَجْهَهُ إِلَى اللَّهِ وَ هُوَ مُحْسِنٌ فَقَدِ اسْتَمْسَكَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقى‌ ... وَ مَنْ كَفَرَ ...

... ثُمَّ نَضْطَرُّهُمْ إِلى‌ عَذابٍ غَلِيظٍ. [٤]

لقمان (٣١) ٢٢-/ ٢٤

٧. پرهيز از تمسّك به عروةالوثقى (كفر)، باعث بهره‌مندى اندك از امكانات دنيايى:

نُمَتِّعُهُمْ قَلِيلًا ....

لقمان (٣١) ٢٢-/ ٢٤

[١] . جامع‌البيان، ج ١٣، جزء ٢٥، ص ٨٤؛ مجمع‌البيان، ج ٩-/ ١٠، ص ٧١؛ الكشاف، ج ٤، ص ٢٤٧-/ ٢٤٨

[٢] . مفردات، ص ٥٦٣ و ٨٥٣، «»

[٣] . «و إلى اللّه عاقبة الأمور» در مقام تعليل براى «فقد استمسك ...» است و كنايه از فلاح و رستگارى است. (الميزان، ج ١٦، ص ٢٣٠)

[٤] . از مقابله «يُسلم» و «كفر» مطلب مزبور برداشت شده‌است‌