عبيدة بن حارث بن عبدالمطلب بن عبد مناف از قريش و از بدريّون بود. وى در اين غزوه، مجروح و در راه بازگشت به مدينه به شهادت رسيد. [١] برخى‌ مفسّران، آيه ١٩ حج (٢٢) را مربوط به مبارزه‌طلبى مشركان در غزوه بدر با سپاه اسلام دانسته‌اند كه ابتدا سه نفر از مشركان به نامهاى عُتبه، شيبه و وَليد به ميدان آمدند و مبارز طلبيدند و در مقابل آنان امام على عليه السلام حمزه و عبيدة بن حارث قرار گرفتند و در اين نبرد بود كه هر سه نفر از مشركان به هلاكت رسيدند و عبيده پس از جراحت شهيد شد. [٢]

عَتّاب بن اسيد

عتّاب بن اسيد از قريش، تيره بنى‌اميّه و از مشركان مكّه بود. وى پس از فتح مكّه مسلمان گشت و عامل پيامبر صلى الله عليه و آله در اين شهر شد. [٣] برخى مفسّران، آيه ١٣ حجرات (٤٩) را درباره وى دانسته‌اند كه پس از فتح مكّه و اذان گفتن بلال بر بام كعبه، با استهزا گفت: خدا را شكر كه اسيد [پدرش‌] مُرد و بلال را نديد. با نزول آيه، تمايزهاى سياهى و سفيدى و فقر و غنا از نظر اسلام محكوم شد و كرامت انسان به تقواى وى دانسته شد. [٤] نيز مقصود از «سلطاناً نصيراً» در آيه ٨٠ اسراء (١٧) وى دانسته شده است كه پيامبر صلى الله عليه و آله وى را عامل خويش در مكّه گماشت. [٥]

عتبة بن ابى‌لهب‌

عتبة بن ابى‌لهب بن عبدالمطلب از قريش و پسر عموى پيامبر و داماد آن حضرت بود. [٦] وى پس از فتح‌ مكّه مسلمان شد. [٧] برخى مفسّران مقصود از «انسان» در «قُتل الانسان ما اكفره» [عبس (٨٠): ١٧] را وى دانسته‌اند كه با تكبّر گفت: من به خداى نجم كافرم. و خداوند ضمن نفرين بر وى، از اين همه ناسپاسى عتبه تعجّب مى‌كند. [٨]

عتبة بن ربيعه‌

عتبة بن ربيعة بن عبدشمس از قريش‌ [٩] و از سران اين‌ قبيله بود. [١٠] وى در غزوه بدر به دست عبيدة بن حارث‌

[١] . الاستيعاب، ج ٣، ص ١٤١؛ اسدالغابه، ج ٣، ص ٥٤٧

[٢] . جامع‌البيان، ج ١٠، جزء ١٧، ص ١٧٢؛ مجمع‌البيان، ج ٧-/ ٨، ص ١٢٤

[٣] . الاستيعاب، ج ٣، ص ١٤٣؛ اسدالغابه، ج ٣، ص ٥٤٩

[٤] . مجمع‌البيان، ج ٩-/ ١٠، ص ٢٠٣؛ اسباب‌النّزول، واحدى، ص ٣٣٥

[٥] . روض‌الجنان، ج ١٢، ص ٢٧٦؛ الكشاف، ج ٢، ص ٦٨٨

[٦] . السّيرة النّبويّه، ابن‌هشام، ج ٢، ص ٦٥٢؛ اسدالغابه، ج ٣، ص ٥٦٢

[٧] . الاستيعاب، ج ٣، ص ١٤٩؛ اسدالغابه، ج ٣، ص ٥٦٢

[٨] . مجمع‌البيان، ج ٩-/ ١٠، ص ٦٦٥؛ الدرالمنثور، ج ٨، ص ٤١٩

[٩] . جمهرة انساب‌العرب، ص ٧٦

[١٠] . السّيرة النّبويّه، ابن‌هشام، ج ١، ص ٢٩٣