... لِلَّذِينَ آمَنُوا وَ عَلى‌ رَبِّهِمْ يَتَوَكَّلُونَ‌ وَ الَّذِينَ يَجْتَنِبُونَ كَبائِرَ الْإِثْمِ وَ الْفَواحِشَ وَ إِذا ما غَضِبُوا هُمْ يَغْفِرُونَ.

شورى (٤٢) ٣٦ و ٣٧

٥٠. عفو و گذشت از خطاها در عين توانمندى بر انتقام و كيفر، كارى شايسته و خداپسندانه:

وَ جَزاءُ سَيِّئَةٍ سَيِّئَةٌ مِثْلُها فَمَنْ عَفا وَ أَصْلَحَ فَأَجْرُهُ عَلَى اللَّهِ‌ ....

شورى (٤٢) ٤٠

٥١. احسان پيامبر صلى الله عليه و آله به بنى‌اسرائيل با عفو و گذشت از خطاى آنان، مورد تشويق خداوند:

وَ لَقَدْ أَخَذَ اللَّهُ مِيثاقَ بَنِي إِسْرائِيلَ‌ ... وَ لا تَزالُ تَطَّلِعُ عَلى‌ خائِنَةٍ مِنْهُمْ إِلَّا قَلِيلًا مِنْهُمْ فَاعْفُ عَنْهُمْ وَ اصْفَحْ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُحْسِنِينَ.

مائده (٥) ١٢ و ١٣

٥٢. فراخوانده شدن انسان به عفو و گذشت، براى رسيدن به تقوا:

... وَ أَنْ تَعْفُوا أَقْرَبُ لِلتَّقْوى‌ ....

بقره (٢) ٢٣٧

٥٣. فراخوانده شدن پيامبراكرم صلى الله عليه و آله به عفو و گذشت از خطاكاران:

... وَ لَوْ كُنْتَ فَظًّا ... لَانْفَضُّوا مِنْ حَوْلِكَ فَاعْفُ عَنْهُمْ‌ ....

آل‌عمران (٣) ١٥٩

... فَاعْفُ عَنْهُمْ وَ اصْفَحْ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُحْسِنِينَ.

مائده (٥) ١٣

خُذِ الْعَفْوَ ... [٢]

اعراف (٧) ١٩٩

وَ ما خَلَقْنَا السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ وَ ما بَيْنَهُما إِلَّا بِالْحَقِّ وَ إِنَّ السَّاعَةَ لَآتِيَةٌ فَاصْفَحِ الصَّفْحَ الْجَمِيلَ.

حجر (١٥) ٨٥

فَاصْفَحْ عَنْهُمْ وَ قُلْ سَلامٌ فَسَوْفَ يَعْلَمُونَ.

زخرف (٤٣) ٨٩

٥٤. عفو و چشم‌پوشى از بديها و مقابله آنها به نيكى، از توصيه‌هاى خداوند متعال:

ادْفَعْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ السَّيِّئَةَ ....

مؤمنون (٢٣) ٩٦

وَ لا تَسْتَوِي الْحَسَنَةُ وَ لَا السَّيِّئَةُ ادْفَعْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ فَإِذَا الَّذِي بَيْنَكَ وَ بَيْنَهُ عَداوَةٌ كَأَنَّهُ وَلِيٌّ حَمِيمٌ.

فصّلت (٤١) ٣٤

٥٥. عفو و گذشت كريمانه از لغزشهاى ديگران، توصيه الهى به اهل ايمان:

يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ... وَ لْيَعْفُوا وَ لْيَصْفَحُوا ....

نور (٢٤) ٢١ و ٢٢

٥٦. فرمان خداوند به مؤمنان مكّه، مبنى بر صبر در برابر حركات ناشايست مشركان و عفو از خطاكارى آنان:

قُلْ لِلَّذِينَ آمَنُوا يَغْفِرُوا لِلَّذِينَ لا يَرْجُونَ أَيَّامَ اللَّهِ‌ ....

جاثيه (٤٥) ١٤

٥٧. عفو و بخشش دشمنيهاى فرزندان، مورد تشويق خداوند:

يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنَّ مِنْ‌ ... وَ أَوْلادِكُمْ عَدُوًّا لَكُمْ‌

[١] . احتمال دارد مراد از «يدرءون» دفع آنها به عفو باشد و تحمّل اذيّت و آزار آنان، و بنا بر قولى دو اجر گرفتن اهل‌كتاب، يكى براى ايمان به محمّد صلى الله عليه و آله است و ديگرى صبر و استقامت و عفو در برابر آزار مشركان كه آنها را به جهت ايمان‌شان شماتت مى‌كردند. (التفسير الكبير، ج ٨، ص ٦٠٧)

[٢] . در اين فقره از آيه، خدا به پيامبر صلى الله عليه و آله امر كرده است كه با حلم و چشم‌پوشى خود، كريمانه از كردار زشت مشركان درگذرد. (اضواءالبيان، ج ٣، ص ١٤٦)