نظام سياسى اسلام - نصرتى، على اصغر - الصفحة ٣١٢
متون دينى، تكاليفى متوحه رهبرى است كه برخى از آنها عبارتند از:
١. امانتدارى
٢. عدالتخواهى
٣. صدور فرمان بر طبق دستورات خداوند.
ان اللّه يأمركم ان تؤدّوا الامانات الى أهلها و اذا حكمتم بين الناس ان تحكموا بالعدل[١] خداوند به شما فرمان مىدهد كه امانتها را به صاحبانش برگردانيد و در ميان مردم به عدالت حكم نماييد.
امام على عليه السلام فرموده است: «حق على الامام ان يحكم بما انزل الله و ان يؤدى الامانة ...»[٢]؛ بر امام فرض است كه در ميان مردم بر طبق فرمان الهى، حكم براند و امانت الهى را به اهلش برساند.
٤. پرهيز از اختصاص بيت المال به خود
٥. پرداخت به موقع و بدون تبعيض حقوق مالى مردم
٦. مشورت با مردم
٧. اطلاعرسانى (مردم را در جريان امور قرار دهد)
امام على عليه السّلام در «نهج البلاغه» به اين حقوق اشاره دارد و مىفرمايد: «الا و انّ لكم عندى أن لّا أحتجز دونكم سرّا الّا فى حرب، و لا أطوى دونكم امرا الّا فى حكم، و لا اؤخركم حقّا عن محلّه، و لا اقف به دون مقطعه و أن تكونوا عندى فى الحقّ سواء»[٣]؛ آگاه باشيد كه شما حق داريد كه من جز اسرار جنگى، رازى را از شما پنهان نكنم و جز فرمان الهى را بدون مشورت شما انجام ندهم، در پرداخت حق شما كوتاهى ننمايم و در زمان مناسب، آن را به شما برسانم و با همگى شما به شكل مساوى برخورد نمايم.
البته تساوى مردم در برابر زمامدار در مقام پرداخت حقوق اجتماعى است؛ ولى مسلم است كه با خوب و بد يكسان برخورد نمىشود؛ چنانچه آن حضرت در جاى ديگرى مىفرمايد: «و لا يكونن المحسن و المسىء عندك بمنزلة سواء»[٤]
[١] - نساء، آيه ٥٨.
[٢] - طباطبائى، علامه محمد حسين؛ تفسير الميزان؛ ذيل آيه ٥٨؛ سوره نساء.
[٣] - فيض الاسلام؛ نهج البلاغه؛ نامهى ٥٠، ص ٩٧٣.
[٤] - همان، نامهى ٥٣.