ملا احمد نراقى، اجماع فقها را سبب قرار گرفتن ولايت فقيه در زمره‌ى مسلمات دانسته است.[١]- صاحب «مفتاح الكرامه» (جواد بن محمد حسينى عاملى) معتقد است كه در اين امر، علماى شيعه اتفاق نظر دارند و اتفاق آنان حجت است.[٢] حاج آقا رضا همدانى نقل مى‌كند كه برخى از فقهاى شيعه، دليل اصلى نيابت عامه‌ى فقيه را اجماع مى‌دانند.[٣] علاوه بر ادعاى بداهت و اجماع بر ولايت فقيه از سوى برخى علماى شيعه، مى‌توان ادله‌ى اثبات ولايت فقيه در دوران غيبت را در سه گروه عقلى، تجربه» تاريخى و نقلى بازگو نمود.

ادله‌ى عقلى‌

به آن دسته از دلايلى كه در يك دستگاه منطقى، تمامى مقدمات آن عقلى بوده يا تركيبى از گزاره‌هاى عقلى و پذيرفته‌هاى نقلى باشند، ادله‌ى عقلى اطلاق مى‌شود.

ذيلا به بيان سه دليل عقلى بسنده مى‌كنيم.

دليل اول: لزوم رهبرى شايسته براى اداره حكومت اسلامى‌

١. حكومت دينى ضرورتى اجتناب‌ناپذير است، كه در بخش دوم (فصل ضرورت نظام سياسى اسلام)، لزوم حكومت دينى در زمان غيبت به اثبات رسيد.

٢. رهبرى حكومت دينى داراى شرايطى است كه مهمترين آنها عبارتند از: الف. علم به دين يا تفقه كه شامل آشنايى عميق به معارف دينى و توانايى استخراج احكام و مقررات مورد نياز از منابع و متون دينى مى‌شود. ب. عدالت و امانت كه شامل ملكه، و صفتى نفسانى و رفتارى رهبر مى‌شود كه او را خداترس و نسبت به وظايف خود در پيشگاه الهى پايبند مى‌كند؛ همچنين وى را از معصيت و نافرمانى خداوند بازمى‌دارد. ج. توانايى‌

[١] - عوائد الايام؛ ص ٥٣٦.

[٢] - حسينى عاملى، جواد بن محمد؛ مفتاح الكرامه( كتاب القضاء)؛ ج ١٠؛ ص ٢١.

[٣] - كتاب الخمس؛ ص ١٦٠.