جاى پاى يهودى هر گاه تر مىشود به سبب رطوبت پاى يهودى نجس مىشود و به ملاقات آن جسم ملاقى نجس مىشود، هر گاه با ترى ملاقات كند. و طريق تطهير زمين هر گاه به جارى كردن آب جارى يا كر ميسّر نشود و آفتاب و باران نگيرد و فرش آجر و سنگ هم نباشد كه به آب قليل توان شست و غساله را بيرون توان كرد به غير كندن آن محل نجاست، چاره ندارد.

٩٤- سؤال:

شيخ [١] على در حاشيۀ قواعد و شرايع فرموده است كه عصير عنبى بعد از ذهاب ثلثين يا آن كه «دبس» بگويند، پاك مىشود. آيا رأى شريف هم، چنين است يا بايد البته ذهاب ثلثين بشود؟

جواب:

بايد ذهاب ثلثين بشود، چنانكه تصريح شد در اخبار صحيحه، كه هر چند ظرف رنگين بشود حرام است ما دامى كه ثلثين نرود و غالب تلازم أمرين است، بلى امر مشكل مىشود در بعضى انگورها در بعضى بلاد. چنانكه شنيدم كه در نواحى گلپايگان بعضى قراء هست كه انگور كشمش آن چندان صاحب شهد و حلاوت مىشود كه اگر عصير آن را اين قدر بجوشانند كه ثلث آن برود مىسوزد و يا تلخ مىشود و چارۀ آن ممكن است به اين كه قدرى كه توان بجوشانند و قدرى كه نتوان بگذارند در سايه يا آفتاب كه به سبب آفتاب يا هوا، ثلثان او تمام شود و چون اقوى در نظر حقير، جواز اكتفا به مطلق ذهاب ثلثين است.

يا آن كه قليل آب در اول كار، داخل او كنند، چنانكه در مويز و كشمش خشك مىكنند تا ميسر شود ذهاب ثلثين. و اللّٰه العالم بأحكامه.

٩٥- سؤال:

شير ماهى و بلغار [٢] و پوست فراغى از دست مسلم بگيرد در بازار مسلمانان، چه صورت دارد؟ و هم چنين ما قوت [٣] و بگرس [٤]؟

[١]: شيخ نور الدين على بن حسين بن عبد العالى كركى معروف به محقق ثانى در روز غدير سال ١٩٤٠ هق در نجف اشرف وفات كرده است و مراد از «حاشيه قواعد» كتاب مهم «جامع المقاصد» است.

[٢] پوست دباغى شده رنگين و خوشبو.

[٣] نوعى حلوا كه با نشاسته و شكر تهيه كنند.

[٤] پارچهاى بوده كه آب به سختى در آن نفوذ مىكرده، پارچه سفت شبيه چرم.