زيرا كه در ترك شوهر كردن زنان، ضرر عظيم است به ايشان و تصريح كرده است شهيد (ره) و غيره كه در صورت لزوم ضرر دينى يا دنيايى اطاعت ايشان واجب نيست و حاصل اين كه لزوم رضا جويى والدين از اهم واجبات و عقوق ايشان از جملۀ كباير است.

بعضى گفتهاند حتى اين كه هر گاه امر كنند به خوردن لقمۀ شبهه، بايد اطاعت كرد به جهت آن كه ترك شبهه مستحب است و اطاعت ايشان واجب، و هر گاه منع كنند آن را از حضور جماعت، اقرب آن است كه لازم نباشد قبول، مگر هر گاه بر والدين شاق باشد، مثل آن كه در تاريكى شب در وقت عشا يا صبح برود، چنانكه شهيد (ره) تصريح كرده است و اين دور نيست، و بعضى علما گفتهاند كه هر گاه در نماز نافله باشد، او را صدا زنند نماز را قطع كند و اين دور نيست، چنانكه از احاديث مستفاد مىشود.

و در وجوب احسان به والدين، اسلام شرط نيست، بلكه والدين كافر باشند هم، بايد به ايشان احسان كرد و هم در حال عبادت دعا كند ايشان را به طلب هدايت و بعد از ممات به طلب تخفيف عذاب، و هر گاه مردد شود ميان رضا جويى پدر و مادر و جمع ممكن نباشد دور نيست كه رضاى والده را مقدم دارد بر رضاى پدر.

٤٠١- سؤال:

شخصى در ماه رمضان با حلال خود جماع كند و يقين داند كه صبح، آب ميسر نمىشود، آيا در اين صورت جماع مرد با زن جايز است يا نه؟ و روزۀ آنها چه صورت دارد؟

جواب:

بلى جايز است جماع كردن، و هر گاه بعد از جماع كردن، آب ميسر نشد تيمم كند بدل از غسل، پيش از صبح و تيمم را نگاه دارد تا صبح شود. و هم چنين جايز است جماع كردن، هر چند بداند كه آب از غسل به هم نمىرسد، از براى نماز، هر چند به مقدار وضو آب داشته باشد، بر اين دعوى اجماع علما شده و بعضى اخبار هم بر اين دلالت دارد.