ظرفى را سركه مىاندازند و بعد از غليان و حرمت، قدرى از آن انگور را برمىدارند كه پايين برود و قدرى از آن ظرف، خالى مىماند. آيا بعد از سركه شدن همه آن ظرف پاك مىشود يا نه؟

جواب:

بلى ظاهر طهارت است.

٨٧- سؤال:

آيا «حلالى» كذائى [١] هر گاه بى رسيدن آتش، از گرمى هوا به جوش آيد هنوز خمر نشده غلال است يا نه؟

جواب:

هر گاه معلوم شود كه آب انگور از انگور در آمده است و با آب و سركه ممزوج شده و به جوش آيد يا دانههاى انگور به جوش آيد اظهر نجاست و حرمت است و اگر اينها هيچ يك معلوم نباشد و محتمل باشد كه همان آب و سركه تنها به جوش آمده باكى نيست، و لكن ظاهر آن است كه آب و سركه به تنهايى به خودى خود به جوش نمىآيد.

٨٨- سؤال:

هر گاه جاى حمام نجس شود به مجرد آب ريختن پاك مىشود يا نه؟

جواب:

هر گاه مثل سنگ يا قير يا آجر باشد و آب جارى باشد و غسالۀ آن بيرون رود و شرايط تطهير به عمل آيد پاك مىشود.

٨٩- سؤال:

اهل ذمّى ظرف مسلمان را با قلع سفيدگرى بكند، پاك است يا نجس؟

جواب:

ما دامى كه علم به هم نرسانيده است كه با رطوبت به آن ملاقات كرده است پاك است، و ليكن بسيار بعيد است و احتياط آن است كه بعد از سفيد كردن تطهير كنند و بعد تطهير استعمال آن ضرر ندارد.

٩٠- سؤال:

حدّ مطهر بودن زمين كدام است؟ فرش و سنگ و آجر مطهرات است يا نه؟ و گل در زمستان مطهّر است يا نه؟ و آلودگى گل در روى برف كافى است براى تطهير يا نه؟ و زمين چه چيزها را پاك مىكند؟ فرقى ما بين نجاساتتر و خشك آنها هست يا نه؟ و جرم دار و بى جرم آن فرقى دارد يا نه؟

جواب:

زمين پاك مىكند كف پا و ته كفش و چكمه و گيوه و امثال اينها را، نه مثل

[١]: اشاره به مسأله بالاتر است.