ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٥٨ - از پرچم حقّ دور نشويد كه هلاك قطعى است

( و در ميان ما پرچم حقّ [ كسى كه پرچم حقّ را بدوش مى كشد ] را جانشين ساخت كه هر كس از آن پيشى گرفت ، از دين خارج گشت و هر كس از آن حامل پرچم عقب افتاد ، در هلاكت سقوط كرد و هر كس ملتزم تبعيّت از او گشت بسعادت واقعى نائل آمد . ) از پرچم حقّ دور نشويد كه هلاك قطعى است گفته شده است : مقصود از پرچم حقّ در جملات مورد تفسير ، « كتاب اللَّه » و « عترت پيامبر اكرم صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم » است كه عبارت است از خود امير المؤمنين و فرزندان معصوم او عليهم السّلام .
ابن ابى الحديد در تفسير اين خطبه مى گويد : و راية الحقّ : الثّقلان المخلَّفان بعد رسول اللَّه صلَّى اللَّه عليه و آله و هما الكتاب و العترة . [١] ( و پرچم حقّ ، آن دو ثقل بوديعت نهاده شده پس از رسول خدا صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم است كه عبارتند از كتاب و عترت . ) محقّق مرحوم حاج ميرزا حبيب اللَّه هاشمى خوئى مى گويد : « مقصود از پرچم حقّ دو ثقل بوديعت نهاده شده است كه عبارت است از كتاب و عترت ، يا فقط ثقل اكبر است . و اين كه براى كتاب و عترت يا فقط براى كتاب ، پرچم را استعاره آورده است ، براى آن است كه رهروان مسير الهى بوسيلهء آن دو هدايت مى شوند و راه را پيدا مى كنند . » [١] دليل اين مطلب كه منظور از پرچم حقّ در جملات مورد تفسير ، امير المؤمنين

[١] منهاج البراعة ج ٧ شرح خطبهء ٩٩ مرحوم محقّق حاج ميرزا حبيب اللَّه هاشمى خوئى . بعضى از شارحين مانند كمال الدّين ميثم بحرانى مى گويند : « مقصود از پرچم حقّ ، كتاب و سنّت رسول اللَّه صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم است . بنا بر اين ، صفات مورد تفسير مربوط به دليل پرچم حقّ ، يعنى بيان كننده و توضيح و تفسير كنندهء آن است كه امير المؤمنين و اولاد معصوم او كه عترت پيامبرند ، مى باشند .
[١] منهاج البراعة ج ٧ شرح خطبهء ٩٩ مرحوم محقّق حاج ميرزا حبيب اللَّه هاشمى خوئى . بعضى از شارحين مانند كمال الدّين ميثم بحرانى مى گويند : « مقصود از پرچم حقّ ، كتاب و سنّت رسول اللَّه صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم است . بنا بر اين ، صفات مورد تفسير مربوط به دليل پرچم حقّ ، يعنى بيان كننده و توضيح و تفسير كنندهء آن است كه امير المؤمنين و اولاد معصوم او كه عترت پيامبرند ، مى باشند .