شرط عموم تكليف است و آنان تصريح مى كنند كه اين شرط ، شرط عقلى است ، نه قابل تخصيص است و نه قابل انتفاء . و مى توان اين توضيح را اضافه كرد كه قبح تكليف به فوق قدرت در آن درجه از بداهت است كه نيازى به بحث و اثبات ندارد .
امّا اجماع ، همين مقدار براى ثبوت اجماع كافيست كه بدانيم هر سه منبع معتبر اسلامى ( قرآن و سنّت و عقل ) در اثبات مشروط بودن تكليف به قدرت ، از ديدگاه همهء اصوليّون و فقهاء قطعى بوده و جاى هيچگونه ترديدى نيست . اگر چه اين گونه اجماعهائى كه مستند به مدارك آشكار و قابل مشاهدهء همه مى باشند ، حجّيّت تعبّدى اصطلاحى ندارند ، ولى مانند اجماع عقلاء بر يك امر است كه ذاتا مورد اهمّيّت در كاشفيّت ميباشد .
امير المؤمنين عليه السّلام در جملات مورد تفسير مى فرمايد : اركان اين دين مقدّس را در برابر كسانى كه بخواهند با آن بمبارزه برخيزند ، عزيز و محكم و غير قابل شكست قرار داده است . شايد بتوان گفت : دين اسلام از آغاز ظهورش همواره با معارضه‌ها و مبارزه هائى كوچك و بزرگ و بدعت گزارىها و مكتب بافىهاى گوناگون مواجه بوده است و اگر با يك نظر دقيق اين جريان را پىگيرى كنيم ، خواهيم ديد كه هيچ برهه اى از زمان نبوده است كه اسلام با خصمى روبرو نشده باشد . با اين حال ، سهولت و خرد پسندانه و فطرى بودن اصول و عقائدش از يك طرف و سهولت و عقلانى بودن احكام و تكاليفش كه بر مبناى مصالح و مفاسد مادّى و معنوى انسانها مقرّر شده است ، ضامن دفاع نيرومند و جدّى اسلام از خود بوده و عامل گسترش آن در گذرگاه تاريخ گشته است . در قرون و اعصار گذشته گاهى مدّعيان دروغين نبوّت و گاهى مدّعيان ناآگاه علم پرستى و گاهى شهرت پرستانى كه براى بدست آوردن شهرت [ كه پستترين درجهء زبونى آدمى است ] حاضرند حتّى وجود خود را هم منكر شوند و گاهى كسانى كه از روى حسادت يا ناآگاهى نمى توانند عظمت پيشوايان الهى را هضم كنند و يا نيروى شهوت و مقام پرستى بر آنان چيره مى باشد ، در برابر اسلام عرض اندام نموده‌اند ، ولى همهء آن عرض اندامهاى عريض و طويل از حدّ - الفيل ، ما الفيل ، و ما أدراكَ ما الفيل ، له خرطوم طويل فيل ، چه فيلى تو چه مى دانى فيل چيست براى آن فيل خرطومى است دراز )