/ ٢٠٨ چنين است كه خداوند متعال به دنبال آيه فقط كسانى را مستثنى كرده است كه ايمان آورده و به انجام دادن كارهاى نيكو پرداخته‌اند، و اينان كسانى هستند كه در قله‌اى كه خداوند ايشان را قرار داده است باقى خواهند ماند.

«إِلَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ فَلَهُمْ أَجْرٌ غَيْرُ مَمْنُونٍ‌- مگر كسانى كه ايمان آوردند و كارهاى نيكو و شايسته كردند كه بى‌منّتى مزد خود را دريافت خواهند داشت.» [٧] هيچ جانورى به اندازه آدمى نيازمند آن نيست كه به امور زندگى او توجه شود. كودكى كه بدون چنين توجهى شايسته احتمال بقاى او كاهش مى‌يابد، در مدتى دراز متكى به عنايت و توجه پدر و مادر خويش است، و به همين گونه انسان وسايل دفاعى كافى براى جلوگيرى از خطرها ندارد، در صورتى كه هر جانورى از داشتن وسايل دفاع كافى برخوردار است، ولى در انسان اين امر به هوش و خرد او سپرده شده، و اين همه نشانه آن است كه آدمى آفريده‌اى اجتماعى و متمدن است و براى بقا و تكامل خود به نظام نيازمند است.

«فَما يُكَذِّبُكَ بَعْدُ بِالدِّينِ‌- پس چه چيز پس از اين تو را به تكذيب دين برمى‌انگيزد؟» چه چيز تو را، اى انسان، بر آن مى‌دارد كه منكر مكافات شوى؟ و بدون داشتن ايمان اين امكان وجود ندارد كه آدمى در قله آفريدگان كه خدايش او را در آن جا قرار داده است باقى بماند، به همان گونه كه بدون ايمان داشتن به پاداش و جزا، ملتزم بودن به دين (شريعت) هيچ معنايى ندارد، در صورتى كه دين يك ضرورت عقلى است كه آدمى به آن رهبرى مى‌شود، مگر نه اين است كه انسان اجتماعى آفريده شده و بنا بر اين به نظام و قانونى نياز دارد، و بهترين نظام آن است كه از طرف آفريدگار آدمى به او وحى شود، در انسان فرصت تكامل روحى و نزديك شدن به خدا وجود دارد، و به همين سبب نيازمند به فرستادگان و رسالتهايى است كه عملى شدن اين فرصتها را براى او فراهم آورند. و از سوى ديگر: آيا مشاهده نمى‌كنيد كه چگونه آدمى، در صورتى كه رادع و مانعى در برابر خود نداشته‌