تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١٧١ - شرح آيات

فضل خدا بى‌نياز است، مردمان فقير تصور نكنند، و از امام صادق- عليه السلام- در تفسير اين آيه چنين آمده است: «پس از آنچه خدا به تو بخشيده، و به تو برترى داده، و روزى تو را رساند، و به تو احسان كرده، و راهنمايت شده، سخن بگو و سپاسگزار باش». [٢٣] دوم: اين كه چون اثر نعمت را بر زندگى خود مشاهده كند، نبايد از مصرف كردن آنچه خدا به او بخشيده است در حق خود دريغ ورزد، و بايد از حالت رهبانيّتى كه اسلام آن را نهى كرده است اجتناب كند. و در حديث مأثور از امام امير المؤمنين- عليه السلام- كه هنگام شكايت كردن ربيع بن زياد از برادرش عاصم بن زياد به او گفته بود كه او لباس بد مى‌پوشد و از همگان دورى مى‌جويد، و همين سبب اندوه كسان و حزن پسرش شده، دستور داد تا او را به نزد وى بياورند، و چون وى را ديد روى ترش كرد و به او گفت: «چرا از خانواده‌ات شرم و به پسرت رحم نمى‌كنى؟ آيا چنان خيال مى‌كنى كه خدا چيزهاى پاكيزه را بر تو حلال كرده، و اين را كه تو از آنها بهره‌مند شوى دوست نمى‌دارد؟ تو از اين روى براى خدا خوارترى، مگر خدا نگفته است وَ الْأَرْضَ وَضَعَها لِلْأَنامِ* فِيها فاكِهَةٌ وَ النَّخْلُ ذاتُ الْأَكْمامِ‌، آيا نگفته است مَرَجَ الْبَحْرَيْنِ يَلْتَقِيانِ* بَيْنَهُما بَرْزَخٌ لا يَبْغِيانِ‌ تا آن جا كه‌ يَخْرُجُ مِنْهُمَا اللُّؤْلُؤُ وَ الْمَرْجانُ‌، پس سوگند به خدا كه خوار شمردن نعمت خدا به صورت عملى را خدا دوست‌تر از خوار شمردن آن به زبان مى‌داند و لذا گفته است وَ أَمَّا بِنِعْمَةِ رَبِّكَ فَحَدِّثْ‌. پس عاصم گفت: يا امير المؤمنين! پس چرا خودت به خوراك درشت و به پوشش زبر بس كرده‌اى؟ و امام گفت: «واى بر تو! خداى عز و جل بر امامان دادگر واجب كرده است كه خود را همچون ضعيف‌ترين مردمان بدانند تا چنان شود كه ندارى فقير مايه ناراحتى آنان نشود» پس عاصم عبا را انداخت و روپوش را پوشيد. [٢٤]