تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٣٦١ - شرح آيات

سه يكى است، زيرا كسى كه زنش از دستش رفته و به ديار كفر پيوسته مهر پرداختى خود را از بيت المال مى‌گيرد، و مفسّران نقل كرده‌اند كه پيامبر (ص) به شش تن از مسلمانان مهر زنانشان را كه به نزد كافران گريخته بودند پرداخت. [٢٦] «وَ اتَّقُوا اللَّهَ الَّذِي أَنْتُمْ بِهِ مُؤْمِنُونَ‌- و از خدايى كه به او ايمان آورده‌ايد بترسيد.» از اين كه كسى ادعا كند كه بيش از مبلغى كه بواقع هزينه زنش كرده، خرج او كرده است تا از اين قانون سوء استفاده و بهره‌جويى ناروا كند، يا نظام اسلامى را بر آن دارد كه حقوق اين دسته را تباه سازد و آنچه را هزينه كرده‌اند نپردازد، هم چنان كه بر تقوا به عنوان محورى در تكفّل متقابل اجتماعى تأكيد مى‌شود، و هر چه تقوا ريشه‌دارتر و ژرفتر باشد اين تكفّل متقابل بيشتر و ژرفتر است.

[١٢] در سياق گفتگوى اين سوره از ولاء و دوستدارى و از اين كه ولاى اساسى و اعتقادى بزرگتر از دوستدارى نسبت به شوهر يا خويشاوندان است سياق آيات به بيان استقلال زن در بيعت كردن و گزينش رهبرى خود مى‌پردازد، پس زن، چنان كه پاره‌اى مردان تصوّر مى‌كنند يا چنان كه برخى از زنان مى‌پندارند در همه چيز تابع مرد نيست، هرگز ... بلكه وى حق دارد و حتّى بر او واجب است كه خود رهبرى خود را اختيار و به گزين كند، و دوستدارى و ولاى خود را اظهار نمايد و عقد فرمانبردارى ميان خود و رهبرى خويش را به وجود آورد و انشاء كند، و در اينجا آيه به مهمترين عنصر و مادّه عقد بيعت با رهبرى مكتبى از جانب زن كه التزام بدان بر او واجب است اشاره مى‌كند.

«يا أَيُّهَا النَّبِيُّ إِذا جاءَكَ الْمُؤْمِناتُ يُبايِعْنَكَ عَلى‌ أَنْ لا يُشْرِكْنَ بِاللَّهِ شَيْئاً- اى پيامبر، اگر زنان مؤمن نزد تو آمدند تا بيعت كنند، بدين شرط كه هيچ كس را با خدا شريك نكنند.»/ ٣٢٧ پس به هيچ سرورى و سيادتى غير از سرورى و سيادت الهى با تسليم مطلق‌