تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٤٤٤

ممكن مى‌شود. [١] از آنجا كه دروغ همان مخالفت سخن يا ادّعا با حقيقت است پس منافقان دروغگويان‌اند، زيرا آنها به مقتضيات ولاء و دوستدارى نسبت به رهبرى و ايمان بدان پايبند نيستند بلكه در رفتار خود در برابر رهبرى رسالتى بر خلاف شهادت خويش عمل مى‌كنند.

«اتَّخَذُوا أَيْمانَهُمْ جُنَّةً فَصَدُّوا عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ‌- از سوگندهاى خود سپرى ساختند و از راه خدا (مردم را) بازداشتند.»/ ٤١٠ جنّة به معنى سپر و پوشش است، و منافقان با افزونى قسم و سوگندهاى سخت در اظهار ايمان به قصد پنهان سازى كفر و انحرافى كه درآنند، خود را زره‌پوش مى‌كنند، و اين از طبيعت آنها در هر زمان و مكانى است. و سوگندها منحصر به عبارات معمول و متعارف قسم: «و اللَّه و باللَّه و تاللَّه- به خدا قسم» نيست بلكه شامل هر چيزى مى‌شود كه همين منظور را برساند، از قبيل سخن يا رفتارى كه انسان انجام مى‌دهد تا مردم او را باور كنند و بدو اطمينان كنند، مانند بلند كردن شعارهاى تند و مبالغه در اهتمام به ظواهر، به عنوان مثال برخى از سازمانهاى مزدور غرب را مى‌يابيم كه شعارهاى چپ چپ‌گرايانه افراطى بلند مى‌كنند تا واقعيّت متناقض خود را پنهان دارند، هم چنان كه مى‌بينيم بعضى از آنها در ساختن مساجد و اتّهام ديگران به خروج از دين مبالغه مى‌كنند، در حالى كه مى‌بينيم اين نظام مانند آن ديگرى تا گلوگاه در ورطه مزدورى بيگانه و خيانت و نافرمانى (از خدا) فرو رفته است.

قرآن آن گونه سوگندها را سپر خوانده است، نه از آن روى كه حقيقت منافقان را مى‌پوشاند و پنهان مى‌دارد بلكه از اين جهت كه منافقان در برابر