تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٤١ - شرح آيات

[٣٩]- كسانى كه داراييهاى خود را در راه خدا انفاق كنند و در پى آنچه انفاق مى‌كنند منّتى (بر نيازمندان) ننهند و آزارى نرسانند، پاداش آنان نزد پروردگارشان براى آنان محفوظ است و بيمى بر ايشان نيست و اندوهگين نخواهند بود. سخنى نيكو و آمرزش طلبى (در پاسخ فقير) بهتر است از دادن صدقه‌اى كه در پى آن آزار (و توهين يا زخم زبانى) باشد، و خداوند (از صدقه خلق) بى‌نياز (و بر بخل آنان) بردبار است. اى كسانى كه ايمان آورديد! صدقه‌هاى خود را با منّت نهادن و آزار رساندن به هدر ندهيد! مانند آن كس كه مال خود را از روى ريا كارى با مردم انفاق كند ولى به خدا و روز قيامت ايمان نياورد، مثل او مانند سنگى سخت است كه بر روى آن خاك نشسته است، و رگبارى بر آن ببارد و آن را هم چنان سخت بر جاى گذارد كه نتوانند هيچ حاصلى از آن به دست آورند، و خدا گروه كافران را رهنمايى نمى‌كند.» ٣- اين كه انفاق در موارد درست خود صرف شود و به دريافت كننده مشروع خود برسد، پس در اين صورت است كه آدمى بالفعل آن را به خداوند وام داده است، آرى، از انفاق كننده نمى‌خواهند كه به تفتيش عقايد مردم بپردازد و از آنان بازپرسى كند، ولى شايسته است كه بداند مال خود را كجا مى‌نهد (و به چه مصرفى مى‌رسد). در خبر مشهور آمده است: «گامهاى بنده بر پل صراط پيش نمى‌رود مگر آنكه نخست از پنج چيز او بپرسند (از جمله:) از مال او كه از كجا به دست آورده و در چه راهى هزينه كرده» و خداى عزّ و جلّ گويد: «إِنْ تُبْدُوا الصَّدَقاتِ فَنِعِمَّا هِيَ وَ إِنْ تُخْفُوها وَ تُؤْتُوهَا الْفُقَراءَ فَهُوَ خَيْرٌ لَكُمْ‌ [٤٠]- اگر صدقه‌ها را به مستحقان آشكارا دهيد، كارى است نيكو ولى اگر آن را در نهان به نيازمندان برسانيد براى شما بهتر است». و امام صادق (ع) گفت: «اگر مردم آنچه را خداوند به آنان امر كرده به دست آورند و در راهى كه آنان را از آن نهى كرده‌