تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١٩١ - شرح آيات
خوشخويى و همكارى و پاكدلى است. پس اگر امّت اسلامى پيوسته بدين امور و اصول پايبند باشد همين خصوصيات ضامن شكست و بىاثر گذاشتن تمام توطئههاست، و در آن صورت امّت با اشاره و ارشاد رهبرى رشيد خود براى مقاومت و رويارويى با توطئههاى شيطانهاى جنّ و انس مىكوشد.
نوعى ديگر از نجواى منفى نيز وجود دارد كه در اسلام نهى شده است، و آن اختصاص به نجوا كردن و سخن در گوشى گفتن مؤمنان با يكديگر در مجالس دارد، قطع نظر از مضمون آن. اسلام نهى كرده است كه/ ١٦٩ دو تن در حضور شخص سوّم نجوا كنند. پيامبر خدا (صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم) گفت: «هر گاه سه تن بوديد، نبايد دو تن از شما بىشركت دادن رفيق سوّم خود نجوا كنند، زيرا اين كار او را غمين مىكند.» [٣٧] [١١] براى آن كه مؤمن احساس كند كه خداوند مراقب اوست و بر كار او و همراه او شاهد و ناظر اوست، قرآن آداب خلوت را بدو مىآموزد و خاطرنشان مىكند، هنگامى كه با همسر خود تنهاست (بر او لازم است كه وى را ظهار نكند و اگر ظهار كرد بر او واجب است كه به عنوان همسر با او نياميزد مگر پس از پرداخت كفّاره ظهار)، و هنگامى كه مىخواهد به نجوا پردازد و شيطان در دلش وسوسه مىانگيزد كه نجواى او را به فساد كشاند، و هنگامى كه در مجلسى مىنشيند، (قرآن بدو مىآموزد) كه چگونه در جايى فرودين نشيند و ارزشها و اعتبارات اسلامى را رعايت كند، «يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذا قِيلَ لَكُمْ تَفَسَّحُوا فِي الْمَجالِسِ فَافْسَحُوا- اى كسانى كه ايمان آوردهايد، چون شما را گويند در مجالس جاى باز كنيد، جاى گشاييد،» تا جا به اندازه امكان حضور ديگران باشد، و فايده مجلس عموميّت يابد، و همه حاضران احساس احترام و اندازهشناسى متقابل كنند. و اين كار پيامدى دارد كه
[٣٧] - نور الثقلين، ج ٥، ص ٢٦٢.