تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٤٥٩ - شرح آيات

«اللَّهُ نَزَّلَ أَحْسَنَ الْحَدِيثِ‌- خدا بهترين سخن را نازل كرده است.» كه به راستى آئينه‌اى است كه دل‌انگيزى آفرينش و زيبايى آفريدگار و نكوترين اخلاق و شريفترين كارها را منعكس مى‌كند.

«كِتاباً- كتابى».

تنظيم شده در وحدتى به هم پيوسته، و با يكديگر گرد آمده با پيوندى كه هيچ رخنه و ضعف و تناقض و اختلافى در آن نيست.

«مُتَشابِهاً- شبيه به هم.» برخى از آن گواه بر بعضى ديگر است و آن را تفسير و بيان مى‌كند، و در عين حال خرد به كنه فهم آن فرانمى‌رود، و در ژرفاى علم آن هيچ كس راه نمى‌يابد، و هر آيه‌اى را بخوانى دانشى نو و هدايتى شگفت بهره مى‌برى. هر چه از دانش به تو مى‌دهد از لحاظ تو كامل است ولى بسيارى از دانش دستگير تو نمى‌شود زيرا همچون اوقيانوسى است كه شگفتيهايش پايان نمى‌يابد و غرائبش تمام نمى‌شود.

«مَثانِيَ‌- دو تا دو تاست.» پس در آن چنين نكاتى را مى‌يابيم

/ ٤٧٠ نخست: تفاوتهاى ميان آفريدگار و آفريدگان، ميان حق و باطل، ميان نيكوكار و تبهكار، هم چنان كه ما را يادآور تفاوتهاى آشكار ميان روشنايى و تيرگى، ميان سايه و آفتاب گرم، ميان آزادى و بندگى، و ... و مى‌شود.

شايد سوره الزّمر در اين تمييز به اوج رسيده است، بويژه در مورد مردم، آن جا كه صفت (فرقان جدا كننده و تميز دهنده) در شناخت صالحان و جداسازى ايشان از ديگران در قرآن تجلّى كرده است.

دوم: مقايسه ميان جفتهاى طبيعت، ميان نر و ماده، ميان آسمان و زمين، و خشكى و دريا، انسان و حيوان، زيتون و انگور، ميوه و اصل، و بر همين منوال.

سوّم: شواهد و مثالها، حقيقتى نيست كه كتاب پروردگار ما آن را يادآور شده و به آوردن تفسير و دليل و مثال آن نپرداخته باشد، و هيچ آيه‌اى را در آن‌