تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢٢٩ - شرح آيات

شود، به جستجوى آن (همنشين بد) مى‌پردازد.

/ ٢٣٦ «فَاطَّلَعَ فَرَآهُ فِي سَواءِ الْجَحِيمِ‌- پس از بالا بنگرد و او را در ميان آتش دوزخ بيند.» «فى سواء» يعنى در ميان آن، آن جا كه عذاب و آتش متمركز شده و آتش از هر سو او را فراگرفته، هم چنان كه در دنيا به وسيله گناهان و نافرمانى احاطه شده بود، و شايد بالا رفتن در اين جا همان زحمت رفتن به ناحيه‌اى باشد و گرنه اهل بهشت صداى آتش را نمى‌شنوند.

[٥٦] در آن جا مؤمن ميزان خطرناك بودن دوست بد را كشف مى‌كند.

«قالَ تَاللَّهِ إِنْ كِدْتَ لَتُرْدِينِ‌- گويدش: به خدا سوگند، نزديك بود مرا به هلاكت افكنى.» «تردّى» فروافتادن از فرازى است بلند، و اين اشاره بدان است كه مخاطب در درّه‌اى ژرف از آتش فروافتاده است.

[٥٧] «وَ لَوْ لا نِعْمَةُ رَبِّي لَكُنْتُ مِنَ الْمُحْضَرِينَ‌- و اگر نعمت پروردگارم نبود، من نيز از احضار شدگان مى‌بودم.» مراد احضار شدگان در عذاب است، و اين نعمت الهى در سببهايى نمودار مى‌شود كه انسان را به نجات از انحراف و در نتيجه نجات از عواقب آن مى‌كشاند، مانند عقل و رسالت و ارشاد كنندگان به حق، و شك نيست كه بزرگترين نعمتهاى خدا بر بشر همان نعمت هدايت است.

[٥٨- ٥٩] قرآن از زبان مؤمنان اشاره مى‌كند كه خطرناكترين انديشه‌اى كه منحرفان مى‌كوشند از طريق آن مردم را گمراه سازند، و بر مؤمنان تأثير گذارند همان انديشه انكار آخرت است كه در آن جا پاداش مناسب به هر كس داده مى‌شود.

«أَ فَما نَحْنُ بِمَيِّتِينَ* إِلَّا مَوْتَتَنَا الْأُولى‌ وَ ما نَحْنُ بِمُعَذَّبِينَ‌- آيا ما را مرگى نيست؟* جز آن مرگ نخستين؟ و ديگر عذابمان نمى‌كنند؟» عذاب بر خطاها و گناهان؟!