تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١٧٩ - شرح آيات

آنها، پس كسى كه بتواند مثل چيزى را بيافريند حتما مى‌تواند عين آن را نيز بسازد و بر عكس، ما را به برخى تكلّفات دور از ذهن كه مفسّران به دنبال آن رفته‌اند نيازى نيست كه گويند: «مثلهم- مانندشان» دلالت بر بازگشت مردم، نه با پيكرهاى خود بلكه تنها با روانهاى خود، (در رستاخيز) دارد.

[٨٢] از كوچكترين ياخته تا بزرگترين كهكشان، هر آفريده‌اى نقشى ايفا مى‌كند و هدفى را محقّق مى‌سازد، در اين ميان انسان بر تخت سلطه و چيرگى قرار مى‌گيرد، و تمام آنچه را در زمين رام و تسخير مى‌شود بدو مى‌دهند، و فرصت و امكان زندگى آسوده براى اين صاحب سلطه گرامى شده فراهم مى‌آيد. مگر نه آن كه پروردگار سبحان ما مى‌گويد: «وَ سَخَّرَ لَكُمْ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الْأَرْضِ جَمِيعاً- و رام شما ساخت آنچه در آسمانهاست و آنچه در زمين است به تمامى» [٤٤] و «لَقَدْ كَرَّمْنا بَنِي آدَمَ وَ حَمَلْناهُمْ فِي الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ- ما فرزندان آدم را گرامى داشتيم و بر دريا و خشكى سوار كرديم»، [٤٥] و هنگامى كه در وجود انسان بينديشيم مى‌بينيم كه همه چيز در وجود او به هدفى تحقّق مى‌بخشد، از عظيم‌ترين اندام چون مغز و دل تا كوچكترين نسج.

پس بياييد بينديشيم: آيا وجود انسان در زمين، خود هدفى ندارد؟ و آيا آفرينش او بيهوده بوده است؟ پس حكمت خدا كه در هر چيزى هويداست كجاست؟ و عدالت او كه/ ١٨٣ نشانه‌هاى آن را در آسمانها و زمين مى‌بينيم كجاست؟

هرگز ... انسان نيز براى هدفى آفريده شده، و آن هدف اين است كه به سوى خدا تكامل يابد، و در حديث قدسى معروف آمده است

«چيزها را براى تو، و تو را براى خود آفريدم».

و پروردگار سبحان ما گويد

«أَ فَحَسِبْتُمْ أَنَّما خَلَقْناكُمْ عَبَثاً وَ أَنَّكُمْ إِلَيْنا لا تُرْجَعُونَ‌- آيا