تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١٥٦ - شرح آيات

سودشان صورت خواهد داد، ولى در آن روز هراس انگيز اجازه سخن گفتن به آنها داده نمى‌شود، اندامهايشان به جاى زبانهايشان بر ضدّ آنها گواهى مى‌دهند.

«الْيَوْمَ نَخْتِمُ عَلى‌ أَفْواهِهِمْ‌- امروز بر دهانهايشان مهر مى‌نهيم،» پس نه عذر مى‌آورند و نه مجادله مى‌كنند.

«وَ تُكَلِّمُنا أَيْدِيهِمْ وَ تَشْهَدُ أَرْجُلُهُمْ بِما كانُوا يَكْسِبُونَ‌- دستهايشان با ما سخن خواهند گفت و پاهايشان شهادت خواهند داد كه چه مى‌كرده‌اند.» پس دستها و پاها از كارهايشان گواهى مى‌دهند، و در اين صورت راهى براى انكار و عذر آوردن و يا حتى جدال وجود ندارد.

شايد شهادت در اين جا تصويرى باشد. مگر نه آن كه ما- با دانشى اندك كه به ما داده‌اند- كشف كرده‌ايم كه چگونه انگشتان دست را به وسيله انگشت نگارى براى شناختن جنايتكاران، به سخن درآوريم و از آنها گواهى بگيريم؟ و مگر نه آن كه دستگاه دروغياب را با اتّكاء به ضربات نبض قلب اختراع كرده‌ايم؟ و مگر نه آن كه از روى برگه‌هايى پنهان (همچون تار مويى يا يك لاى نخ جامه و چرك زير ناخن) جنايتكاران را مى‌يابيم؟ و شك نيست كه اعمال، همان گونه كه بر طبيعت انعكاس مى‌يابد، آثارش نيز بر اندامها منعكس مى‌شود، جز اين كه ما هنوز وسيله‌اى براى شناخت ابعاد آن كشف نكرده‌ايم.

اما پروردگار- سبحانه و تعالى- تمام نهفته‌ها را در آن روز هراس انگيز آشكار مى‌كند، و آدمى نوارى ضبط شده بر دست و پاى خود مى‌بيند كه تصويرهايى گويا از هر چه گذشته است نشان مى‌دهند.

[٦٦] چگونه پروردگار دستها و پاها را در آن روز به سخن در مى‌آورد و بازپرسى مى‌كند؟ بياييد به اين زندگانى (دنيايى) بازگرديم و از خود بپرسيم

كيست كه اندامها را نصيب ما كرده است؟ مگر نه خداست؟! پس او قادر است كه دستها را به وصفى درآورد كه سخن بگويند، هم چنان كه آنها را در اين جا طورى قرار داد كه هر چيز را سخت نگهدارند.

و شايد اين خود مناسبتى باشد كه روند مطلب يادآور نعمت بينايى و