الصحيح من سيرة الإمام علي (عليه السلام)
(١)
٥ ص
(٢)
٢٥ ص
(٣)
٤٧ ص
(٤)
٦١ ص
(٥)
٨٥ ص
(٦)
١٢٣ ص
(٧)
١٥٩ ص
(٨)
١٨٩ ص
(٩)
٢١٣ ص
(١٠)
٢٣١ ص
(١١)
٢٦٧ ص
(١٢)
٢٩٩ ص
(١٣)
٣٣١ ص
(١٤)
٥ ص
(١٥)
٧ ص
(١٦)
١٠ ص
(١٧)
١٠ ص
(١٨)
١٢ ص
(١٩)
١٢ ص
(٢٠)
١٣ ص
(٢١)
١٦ ص
(٢٢)
١٩ ص
(٢٣)
٢١ ص
(٢٤)
٧٠ ص
(٢٥)
٧١ ص
(٢٦)
٧٢ ص
(٢٧)
٧٣ ص
(٢٨)
٢٥ ص
(٢٩)
٧٤ ص
(٣٠)
٧٥ ص
(٣١)
٧٦ ص
(٣٢)
٧٧ ص
(٣٣)
٧٨ ص
(٣٤)
٧٩ ص
(٣٥)
١٠٠ ص
(٣٦)
١٠١ ص
(٣٧)
٤٧ ص
(٣٨)
١٠٢ ص
(٣٩)
١٠٣ ص
(٤٠)
١٠٤ ص
(٤١)
١٠٥ ص
(٤٢)
١٠٦ ص
(٤٣)
١٠٧ ص
(٤٤)
٦١ ص
(٤٥)
١٠٨ ص
(٤٦)
١٠٩ ص
(٤٧)
١٠٠ ص
(٤٨)
١٠١ ص
(٤٩)
١٠٢ ص
(٥٠)
١٠٣ ص
(٥١)
١٠٤ ص
(٥٢)
١٠٥ ص
(٥٣)
١٠٦ ص
(٥٤)
١٠٧ ص
(٥٥)
١٠٨ ص
(٥٦)
١٠٩ ص
(٥٧)
١٢٠ ص
(٥٨)
١٢١ ص
(٥٩)
١٢٢ ص
(٦٠)
١٢٣ ص
(٦١)
١٢٤ ص
(٦٢)
١٢٥ ص
(٦٣)
١٢٦ ص
(٦٤)
٨٥ ص
(٦٥)
١٢٧ ص
(٦٦)
١٢٨ ص
(٦٧)
١٢٩ ص
(٦٨)
١٢٠ ص
(٦٩)
١٢١ ص
(٧٠)
١٢٣ ص
(٧١)
١٢٢ ص
(٧٢)
١٢٣ ص
(٧٣)
١٢٤ ص
(٧٤)
١٢٥ ص
(٧٥)
١٢٦ ص
(٧٦)
١٢٧ ص
(٧٧)
١٢٨ ص
(٧٨)
١٢٩ ص
(٧٩)
١٣٠ ص
(٨٠)
١٣١ ص
(٨١)
١٣٢ ص
(٨٢)
١٣٣ ص
(٨٣)
١٣٤ ص
(٨٤)
١٣٥ ص
(٨٥)
١٥٩ ص
(٨٦)
١٣٦ ص
(٨٧)
١٣٧ ص
(٨٨)
١٣٨ ص
(٨٩)
١٣٩ ص
(٩٠)
١٦٠ ص
(٩١)
١٦١ ص
(٩٢)
١٦٢ ص
(٩٣)
١٨٩ ص
(٩٤)
١٦٣ ص
(٩٥)
٢١٧٤ ص
(٩٦)
١٦٥ ص
(٩٧)
١٦٦ ص
(٩٨)
١٦٧ ص
(٩٩)
١٦٨ ص
(١٠٠)
١٦٩ ص
(١٠١)
٢١٣ ص
(١٠٢)
١٩٠ ص
(١٠٣)
١٩١ ص
(١٠٤)
١٩٢ ص
(١٠٥)
١٩٣ ص
(١٠٦)
١٩٤ ص
(١٠٧)
١٩٥ ص
(١٠٨)
٢٣١ ص
(١٠٩)
١٩٦ ص
(١١٠)
١٩٧ ص
(١١١)
١٩٨ ص
(١١٢)
١٩٩ ص
(١١٣)
٢١٠ ص
(١١٤)
٢١١ ص
(١١٥)
٢١٢ ص
(١١٦)
٢١٣ ص
(١١٧)
٢١٤ ص
(١١٨)
٢١٥ ص
(١١٩)
٢١٦ ص
(١٢٠)
٢١٧ ص
(١٢١)
٢١٨ ص
(١٢٢)
٢١٩ ص
(١٢٣)
٧٠٠ ص
(١٢٤)
٧٠١ ص
(١٢٥)
٧٠٢ ص
(١٢٦)
٧٠٣ ص
(١٢٧)
٧٠٤ ص
(١٢٨)
٢٦٧ ص
(١٢٩)
٧٠٥ ص
(١٣٠)
٧٠٦ ص
(١٣١)
٧٠٧ ص
(١٣٢)
٧٠٨ ص
(١٣٣)
٧٠٩ ص
(١٣٤)
٧١٠ ص
(١٣٥)
٢٩٩ ص
(١٣٦)
٧١١ ص
(١٣٧)
٧١٢ ص
(١٣٨)
٧١٣ ص
(١٣٩)
٧١٤ ص
(١٤٠)
٧١٥ ص
(١٤١)
٣٣١ ص
(١٤٢)
٧١٦ ص
(١٤٣)
٧١٧ ص
(١٤٤)
٧١٨ ص
(١٤٥)
٧١٩ ص
(١٤٦)
٧٢٠ ص
(١٤٧)
٧٢١ ص
(١٤٨)
٧٢٢ ص
(١٤٩)
٧٢٣ ص
(١٥٠)
٧٢٤ ص
 
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص

الصحيح من سيرة الإمام علي (عليه السلام) - العاملي، جعفر مرتضى - الصفحة ١٥٤

سميته باسم عثمان بن مظعون[١].

ونقول:

ألف: إن هذا النص قد تضمن وصف عثمان بالشيخ الكافر.. وهذا أمر لا يصدر منه (عليه السلام)، لا سيما وأنه (عليه السلام) كان ينهى أصحابه عن التفوه بأمثال هذه الأمور..

وحين سمع في صفين ابن الحنفية يتحامل على عبيد الله بن عمر وأبيه، قال له: لا تذكر أباه، ولا تقل فيه إلا خيراً[٢].

بل إن معاوية نفسه قد كتب لعثمان: إن أبا ذر يذكر أبا بكر وعمر بأحسن القول، ولكنه حين يذكر عثمان يقع فيه، ويذكر عيوبه ومخالفاته فراجع[٣].

بل إن هذا النوع من التعابير لو صدر منه (عليه السلام)، فإن من شأنه أن يعطي الآخرين الذريعة والحجة أمام الناس في محاربته، ويمكنهم من حشد المزيد من الناس ضده.

إلا أن كان يقصد به كفران النعمة كما في قوله تعالى: {بَدَّلُواْ نِعْمَةَ اللهِ كُفْراً}[٤]. ولعل الناس كانوا لا يمانعون من إطلاق هذا الوصف بهذا


[١] بحار الأنوار ج٣١ ص٣٠٧ وتقريب المعارف ص٢٩٤.

[٢] راجع: صفين للمنقري ص٢٢١ والفتوح لابن أعثم ج٣ ص١٢٨.

[٣] الفتوح لابن أعثم ج٢ ص١٥٣ ـ ١٥٥ و (ط دار الأضواء) ج٢ ص٣٧٤.

[٤] الآية ٢٨ من سورة إبراهيم.