در بعضى از روايات، نصف ايمان را شكر گزارى و نصف ديگر آن را صبر دانسته‌اند. صبر و استقامت براى رسيدن به نعمت‌ها و سپس شكر نعمت؛ يعنى بهره بردارى صحيح از مواهب و نعمت‌هاى الهى.

روشن است كه اين حديث، هيچ منافاتى با احاديث گذشته ندارد؛ زيرا همان طور كه بيان شد، اگر مؤمن صبر نداشته باشد ايمانش به خاطر موانعى كه بر سر راه دارد، از بين مى‌رود؛ هم چنين اگر شاكر نباشد، طبق اين بيان (وَ لَئِنْ كَفَرْتُمْ انَّ عَذَابِى لَشَديد) نعمت‌ها از كفش مى‌رود.

٥- در حديث ديگر، رسول خدا صلى الله عليه و آله در تعبير زيباى ديگرى فرمودند: «الصَّبْرُ كَنْزٌ مِن‌ كُنُوزِ الْجَنَّةِ؛ صبر؛ گنجى از گنج‌هاى بهشت است». [٢]

٦- دليل اين امر با نقل حديثى از امير مؤمنان عليه السلام به وضوح روشن مى‌شود: «الصَّبْر عَوْنٌ عَلى‌ كُلِّ امْرٍ؛ صبر و شكيبايى به پيشرفت هر كار (مهمى) كمك مى‌كند». [٣]

زيرا همان گونه كه مى‌دانيد، در نظام زندگى بر سر راه هر كار مهمى، موانعى قرار دارد كه عبور از آنها فقط با نيروى صبر و شكيبايى ممكن است.

٧- درباره شكيبايى در برابر گناه اين حديث نقل شده است: «وَ مَنْ صَبَرَ عَنْ مَعْصِيَةِاللّهِ فَهُوَ كَالْمُجَاهِدِ فِى سَبيلِ اللِّهِ؛ كسى كه در مقابل عوامل گناه صبر كند، مقامش همانند مجاهد در راه خداست». [٤]

آرى هر دو مجاهد «فِى سَبيلِ اللّه» اند؛ با اين تفاوت كه يكى با دشمن بيرونى (جهاد اصغر) و ديگرى با دشمن درونى (جهاد اكبر) مى‌جنگد.

٨- در حديث ديگرى از امير مؤمنان عليه السلام آمده است: «انْ صَبَرْتَ ادْرَكْتَ بِصَبْرِك‌ مَنازِلَ الابْرارِ وَ ان جَزَعْتَ اوْرَدَكَ جَزَعَكَ عَذابَ النّارِ؛ اگر صبر كنى، به خاطر صبر خود به مقامات ابرار و نيكوكاران مى‌رسى و اگر بى صبرى كنى، اين بى صبرى تو را در عذاب دوزخ وارد مى‌كند». [٥]

[١]-/ محجةالبيضاء، جلد ٧، صفحه ١٠٦.

[٢]-/ محجة البيضاء، جلد ٧، صفحه ١٠٧.

[٣]-/ غررالحكم، حديث ٧٦٥

[٤]-/ جامع الاحاديث الشيعه، جلد ١٤، صفحه ٢٥٣.

[٥]-/ شرح غررالحكم، حديث ٣٧١٣.