اخلاق در قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٤٧ - ه- غفلت و هلاكت انسان

به طور صحيح انجام دهد، از غافلان نخواهد بود». [١]

٤- تفكر و انديشه‌

راه ديگر پيشگيرى و درمان‌ «غفلت» تفكر و انديشه است. هر گاه انسان به كارهاى خوب و آثار مثبت آن و همچنين به كارهاى بد و نتايج سوء آن بينديشد، امواج ظلمانى‌ «غفلت» از روح و جانش دور مى‌شود.

روزى پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله خطاب به ابوذر فرمودند: «يَا ابَاذَر! هَمِّ بِالْحَسَنَةِ وَ انْ لَمْ تَعْمَلْهَا لِكَى لا تُكْتَبَ مِنَ الْغَافِلِينَ؛ اى ابوذر تصميم به كارهاى نيك بگير، هر چند توفيق عمل به آن براى تو حاصل نشود تا در زمره غافلان نوشته نشوى». [٢]

فكر مرگ و پايان زندگى از جمله افكارى است كه در زدودن زنگار «غفلت» از آينه روح آدمى بسيار مؤثر است؛ مخصوصاً اگر هنگام عبور از آرامگاه مردگان، اين شعر يا مانند آن را با خود زمزمه كند:

اين فكر و انديشه به يقين جلوى سرچشمه‌هاى اصلى‌ «غفلت» را كه هواپرستى و خودخواهى و فزون‌طلبى است، مى‌گيرد.

اميرمؤمنان على عليه السلام در يكى از وصاياى خويش به فرزندش امام حسين عليه السلام فرمودند:

«اىْ بُنَىَّ الْفِكْرَةُ تُورِثُ نُوراً وَ الْغَفْلَةُ ظُلْمَةً اى فرزندم! تفكر، نورانيّت مى‌بخشد و «غفلت» ظلمت و تاريكى». [٣]

٥- تغيير محيط

بسيارى از محيطها به طور طبيعى غفلت زاست. مجالس غافلين و بطّالين (بيهوده كاران)، جلسات لهو و لعب، خانه‌هاى پر زرق و برق و اشرافى، انسان را به سوى‌ «غفلت» مى‌كشاند؛ حتّى بسيارى از شهرها در دنياى امروز، مبدّل به كانون‌ «غفلت» و فساد شده است.

[١]-/ فروع كافى، جلد ٣، صفحه ٢٧٠

[٢]-/ ميزان الحكمه، جلد ٣، حديث ١٥١٨٨

[٣]-/ بحار الانوار، جلد ٧٤، صفحه ٢٣٧