اخلاق در قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٩٥ - حرص و دنياپرستى در احاديث اسلامى

٨- آدم حريص روز به روز خود را گرفتارتر مى‌كند تا آنجا كه راه نجات را به روى خود مى‌بندد، چنانكه در مثال بسيار جالبى در كلمات امام باقر عليه السلام آمده است: «مَثَلُ الْحَرِيصِ عَلَى الدُّنْيَا مَثَلُ دُودَةِ الْقَزِّ، كُلَّمَا ازْدَادَتْ مِنَ الْقَزِّ عَلَى نَفْسِهَا لَفّاً كَانَ ابْعَدَ لَهَا مِنَ الْخُرُوجِ! حَتَّى تَمُوتَ غَمّاً!؛ آدم حريص نسبت به دنيا مانند كرم ابريشم است كه هر چه بيشتر بر اطراف خود مى‌تند (و پيله را ضخيم‌تر مى‌كند) سخت‌تر مى‌تواند از آن خارج شود و سرانجام در درون پيله خود مى‌ميرد!» [١]

٩- حرص و آز شخصيّت انسان را در هم مى‌شكند و ارزش او را در انظار مردم پايين مى‌آورد، على عليه السلام مى‌فرمايد: «الْحِرْصُ يَنْقُصُ قَدْرَ الرَّجُلِ، فَلَايَزِيدُ فِى رِزْقِهِ!؛ حرص قدر آدمى را پايين مى‌آورد، بى آنكه چيزى بر رزق او بيفزايد!» [٢]

١٠- حرص از امورى است كه سرچشمه گناهان زشت ديگرى مى‌شود و از آن جمله عدم مراعات حلال و حرام و ترك احترام به حقوق مردم و آلوده شدن به انواع ظلم و ستمهاست، به همين دليل اميرمؤمنان على عليه السلام از جمله دستورهاى مهمّى كه در فرمان معروف خود به مالك اشتر داد اين بود: «لَاتُدْخِلَنَّ فِى مَشْوَرَتِكَ حَرِيصاً يُزَيِّنُ لَكَ الشَّرَهَ بِالْجَوْرِ!؛ هرگز آدم حريص را به عنوان مشاور خود انتخاب مكن چرا كه او تمايل به ستمگرى را در نظر تو زينت مى‌دهد!» [٣]

بدين ترتيب، حرص پيامدهاى بسيار خطرناك و زيانبارى دارد، انسان را از خدا دور مى‌كند، شخصيّت او را در نظرها در هم مى‌شكند، آرامش را از او مى‌گيرد، او به خاطر حرص، به گناهان بزرگ ديگرى آلوده مى‌شود، روز به روز از سعادت دورتر مى‌گردد و همچون بنده‌اى اسير و ذليل و گرفتار مى‌شود و در يك كلمه دين و دنياى او تباه مى‌گردد.

[١]-/ غررالحكم، حديث ١٥٥٠؛ تصنيف الغرر، صفحه ٢٩٤

[٢]-/ غررالحكم، حديث ٦٦٢٨

[٣]-/ نهج البلاغه، نامه ٥٣