اخلاق در قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٤٠ - الگوى صبر و اسطوره مقاومت

است، به اين ترتيب كه هر قدر آنها بيشتر مقاومت كنند، مؤمنان بايد بر مقاومت خودشان بيفزايند تا بر دشمن غالب شوند.

«رابطوا» از ماده‌ «مرابطه» در اصل از «رباط» كه به معنى بستن چيزى در مكانى است، گرفته شده است. اين واژه (مرابطه) معمولًا به معنى مراقبت از مرزها مى‌آيد؛ زيرا سربازان اسلام، مركب‌ها و وسائل جنگى خود را در آن محل نگهدارى مى‌كردند.

آخرين دستور، تقواى الهى است كه مانند چترى بر همه دستورهاى سابق سايه مى‌افكند و هنگامى كه صبر و مصابره و مرابطه به دور از هر گونه رياكارى و اغراض شخصى، آميخته با تقوا گردد، سبب فلاح و رستگارى و نجات در دنيا و آخرت خواهد بود.

بعضى ديگر در تفسير «مصابره» گفته‌اند: ايستادگى در مقابل عادات و هواى نفس است؛ زيرا آنها در برابر انسان ايستادگى مى‌كنند و انسان نيز بايد در مقابل آنها، ايستادگى نمايد. در تفسير «مرابطه» نيز گفته‌اند كه منظور، پيوند نفس به اطاعت الهى و يا پيوند قلب به خداست.

نقل شده كه عارفى پياده به خانه خدا مى‌رفت، مرد عرب شتر سوارى به او گفت: اى شيخ! به كجا مى‌روى؟ عابد گفت: به بيت الله. گفت: چرا پياده‌اى؟ گفت: من مركب‌هاى زيادى دارم (تو نمى‌بينى). مرد عرب سؤال كرد: آن مركب‌ها چيست؟ عارف گفت:

هنگامى كه بلا و مصيبتى بر من نازل شود، بر مركب صبر سوار مى‌شوم، و هنگامى كه نعمتى نازل شود، بر مركب شكر و هنگامى كه قضا و قدرى رخ دهد، بر مركب رضا و هنگامى كه نفس سركش مرا به چيزى دعوت كند، مى‌دانم كه آن چه از عمر باقى مانده، كمتر از آن است كه گذشته است.

مرد عرب گفت: در واقع تو سواره‌اى، من پياده‌ام؛ برو در امان خدا. [١]

در نهمين‌ آيه خطاب به همه مؤمنان، با تعبيرى تازه، ضمن توصيه به اين كه در مشكلات از نيروى صبر و نماز كمك بگيرند، مى‌فرمايد «اى افراد با ايمان! از صبر (و

[١]-/ روح البيان، جلد ٢، صفحه ١٥٨