اخلاق در قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٠١ - صبر و بردبارى

١٩

عجله و شتاب‌

صبر و بردبارى‌

اشاره‌

براى هر كار مقدماتى است كه اگر فرهم نگردد، اقدام به آن كار بى‌نتيجه خواهد ماند و اگر فراهم گردد و اقدام نشود و فرصتها از دست برود؛ باز هم بى‌نتيجه خواهد ماند. افراد هوشيار و مدير و مدبّر كسانى هستند كه با صبر و حوصله در انتظار فراهم شدن مقدّمات مى‌باشند كه بعد از فراهم شدن، بدون درنگ اقدام به انجام كار مى‌كنند و تا رسيدن به مقصود از پاى نمى‌نشينند.

به همين دليل‌ «عجله و شتاب» به معنى اقدام كردن به كارها، قبل از اين كه زمينه‌ها و مقدمات لازم آن كار فراهم شود، از صفات رذيله شمرده شده و «صبر» و بردبارى كه نقطه مقابل آن است از فضايل اخلاقى بشمار مى‌آيد. (البتّه‌ «صبر» شاخه‌هاى ديگرى نيز دارد كه به موقع به آن اشاره خواهد شد.)

خسارات عظيمى كه از ناحيه شتابزدگى بى مورد، دامن افراد يا اجتماع را مى‌گيرد، بيش از آن است كه به حساب آيد. قرآن مجيد به عنوان يك برنامه جامع زندگى، همه انسان‌ها را به‌ «صبر» و بردبارى و پرهيز از «عجله و شتاب» دعوت مى‌كند و با اشاره به داستانهاى انبيا و سرگذشت رهبران بزرگ جامعه انسانى، زيانهاى عجله و ثمرات شيرين صبر و بردبارى را آشكار مى‌كند.