آنها را ناديده بگيرد. شاهد اين سخن آياتى است كه بعد از اين آيه در سوره روم آمده است؛ خداوند به نمونه هايى از آثار توحيد و معاد كه در جهان هستى و در گرداگرد وجود ما قرار دارد، اشاره مى‌كند و غافلان را هشدار مى‌دهد.

در ششمين‌ آيه از خطرناكترين گروه كافران سخن به ميان آمده، كسانى كه علاوه بر كفر، آلوده به تكبّر و لجاجت شديد نيز شده‌اند. در پايان آيه، دليل بدبختى آنها را غفلت از آيات الهى دانسته و مى‌فرمايد: «به زودى كسانى را كه در روى زمين به ناحق تكبّر مى‌ورزند، از ايمان به آيات خود منصرف سازيم؛ (به طورى كه) اگر هر آيه و نشانه‌اى را ببينند، به آن ايمان نمى‌آورند و اگر راه هدايت را ببينند، راه خود را انتخاب نمى‌كنند و اگر راه گمراهى را ببينند راه خود را انتخاب مى‌كنند؛ (همه اينها) به خاطر آن است كه آيات ما را تكذيب كردند و از آن غافل بودند؛ سَأصْرِفُ عَنْ آيَاتِىَ الَّذِينَ يَتَكَبَّرُونَ فِى الارضِ بِغَير الحَقِّ وَ ان يَرَوْا كُلَّ آيَةٍ لايُؤمِنُوا بِهَا وَ انْ يَرَوْا سَبِيلَ الرُّشدِ لايَتَّخِذُوهُ سَبِيلًا وَ انْ يَرَوْا سَبِيلَ الغَىِّ يَتَّخِذُوهُ سَبيلًا ذَلِكَ بِأَنَّهُم كَذَّبُوا بِآيَاتِنَا وَ كَانُوا عَنهَا غَافِلينَ». [١]

درباره جمله‌ «سَأَصْرِفْ عَن آيَاتِى»؛ (به زودى آنها را از آيات خود منصرف مى‌سازيم)، بحث‌هاى زيادى در ميان مفسران ديده مى‌شود، شايد به اين دليل كه كار خداوند، هدايت به سوى آيات و نشانه‌هاى اوست، و اساساً تمام انبيا و اوصيا براى همين آمده‌اند؛ با اين حال، چگونه ممكن است خداوند گروهى را از آيات خودش ممنوع و محروم سازد؟ بر همين اساس دست به توجيهات زيادى زده‌اند كه بسيارى از آنها مشتمل بر تكلّف است.

پاسخ اين سؤال با بررسى آيات ديگر قرآن روشن مى‌شود؛ زيرا، پاره‌اى از اعمال انسان‌ها مانند تكبّر در برابر حق و لجاجت و تعصّب شديد، به صورت حجاب و پرده تاريكى بر قلب انسان مى‌افتد و او را از مشاهده جمال زيباى حق باز مى‌دارد. در واقع اعمال و صفات زشت خود آنهاست كه‌ «حجاب» آنها مى‌شود و اگر «حجاب افكنى» به خداوند نسبت داده شده، به خاطر اين است كه خداوند، اين اثر را در اين گونه اعمال و صفات آفريده است و يا به تعبير ديگر، يكى از مجازات طبيعى كسانى كه داراى اين‌

[١]-/ اعراف، ١٤٦