اخلاق در قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٨٩ - ٦- محروميّت از نعمتها

٤- زندگى پررنج محصول ديگرى از طول امل‌

بديهى است هر قدر آرزوها طولانى‌تر باشد تهيّه مقدّمات بيشترى را مى‌طلبد، همچنين صرفه‌جويى بيشترى براى حفظ اموال و ثروت‌ها جهت رسيدن به آن آرزوهاى دور و دراز لازم است و نتيجه اين دو، يك زندگى توأم با درد و رنج و سخت‌گيرى بر خود و خانواده خود توأم با تلاش شبانه روزى بى رويّه خواهد بود.

به همين جهت در احاديثى كه از اميرمؤمنان على عليه السلام نقل شده است مى‌خوانيم: «مَنْ كَثُرَ مُنَاهُ كَثُرَ عَنَائُهُ؛ كسى كه آرزوهايش زياد باشد، تعب و رنج او فزونى خواهد يافت».

و نيز مى‌فرمايد: «مَنِ اسْتَعَانَ بِالْامَانِىِّ افْلَسَ؛ كسى كه از آرزوهاى دراز كمك بگيرد فقير و مفلس مى‌شود (و زندگى فقيرانه‌اى خواهد داشت هر چند ثروتمند باشد)».

و نيز مى‌فرمايد: «الرَّغْبَةُ مِفْتَاحُ النَّصَبِ؛ تمايل به دنيا (و آرزوهاى دراز) كليد درد و رنج است»! [١]

٥- طول امل و زندگى ذلّت‌بار

صاحبان آرزوهاى دراز نه تنها در رنج و تعب دائم به سر مى‌برند، بلكه ناچارند شخصيّت انسانى خود را نيز در هم بشكنند و براى رسيدن به مقصود خيالى در برابر هر كس و ناكس خضوع كنند و دست التماس به سوى اين و آن دراز نمايند و به زندگى ذلّت‌بار تن در دهند. در حديثى از اميرمؤمنان على عليه السلام مى‌خوانيم: «ذُلُّ الرِّجَالِ فِى خَيْبَةِ الْآمَالِ؛ خوارى مردان در ناكامى آرزوهاست». [٢]

٦- محروميّت از نعمتها

همان گونه كه در بالا اشاره شد، كسانى كه گرفتار آرزوهاى دور و درازند و در درياى امانى غوطه‌ورند، غالباً به سراغ صرفه‌جويى و سخت‌گيرى هر چه بيشتر در استفاده از مواهب حيات و زندگى مى‌روند تا به آرزوهاى دور و دراز خود برسند. به همين دليل نسبت به همه كس حتّى خويشتن و زن و فرزند بخيل خواهند بود، همان‌

[١]-/ تصنيف الغرر، صفحه ٣١٤

[٢]-/ غررالحكم، جلد ٢، صفحه ٤٠٥